Akvatorij otoka Cresa u Hrvatskoj je slana morska voda s kamenitim obalama i uvalama, gdje se peca s kopna i iz plovila. Za sportski i rekreativni ribolov potrebna je dozvola prema pravilima za 2026. godinu, uz ograničenja zona i pribora. Među glavnim metama su orada, brancin, zubatac i gof.
O vodi
Otok Cres, poznat i kao Cres ili Cherso, okružen je morskim akvatorijem s kamenitim obalama, uvalama i terenima za priobalni i pridneni ribolov. Sjeverna i istočna obala su strme i krševite, pa prilaz s kopna traži pažljiv izbor mjesta. Pristupačniji ribolovni tereni nalaze se u uvalama oko naselja.
Na otoku djeluju SRD Parangal Cres i SRD Rak Martinšćica, oba učlanjena u HSSRM. Prema starijim podacima, akvatorij je predložen za morski rezervat dobrih dupina.
Ribe u vodi
Orada i brancin su među vrstama na koje se vrijedi usmjeriti u priobalnom ribolovu. Orada obično traži hranu po dnu, naročito na prelazima kamenitog i mekšeg terena; pri grizu ne treba žuriti s kontrom. Brancin često prilazi obali u svitanje i sumrak, a varaličarima koristi sporo i nepravilno vođenje mamca uz zaklon i ivice plićaka.
Zubatac i gof traže snažniji pribor i pouzdanu kočnicu. Zubatac se obično traži uz podvodne stijene i promjene dubine, dok je gof pokretljiviji i može pratiti jata sitne ribe. U akvatoriju živi i zubatac krunaš. Palamida je još jedna meta za pecaroša koji prati kretanje jata i aktivnost ribe pri površini.
Šarag i fratar dobro se uklapaju u ribolov uz kamenito dno, a arbun se obično traži na mekšim dijelovima dna. Osjetljiv vrh i miran sistem pomažu da se prepozna sitniji griz. Tu žive i pic, kantar i kavala, kao i škrpina, vrana i knez. U zaklonima kamenitog dna mogu se tražiti ugor i murina, uz oprez pri prihvatanju ulova.
Srdela i inćun dio su ribljeg svijeta ovog akvatorija. Od glavonožaca prisutne su lignja, sipa i hobotnica. Lignja se obično aktivnije hrani pri slabijem svjetlu, pa su sumrak i svitanje zahvalni termini za pecaroša koji je ciljano traži.
Kako se peca
Sa obale se peca sa stijena i iz uvala, a koriste se i molovi i obale u naseljima, uz poštovanje lučkih zabrana i pomorskog saobraćaja. Ribolov iz plovila spada među najpopularnije načine pecanja na ovim terenima.
Panula se koristi za zubaca, gofa i brancina, uključujući višku panulu i lov s olovom čuvarom. Prilikom povlačenja mamca važno je držati ujednačen rad sistema i pratiti promjene dubine, naročito kada se lovi blizu dna. Kančenica i odmet koriste se za oradu, fratra, šaraga i arbuna: pridneni sistem s olovom na dnu spušta se iz brodice ili zabacuje sa obale. Težinu olova treba prilagoditi struji tako da mamac ostane u željenoj zoni.
Lov liganja posebno je popularan zimi na zapadnoj obali Cresa, uz peškafondo i skosavice. Kratko podizanje pa kontrolisano spuštanje mamca olakšava prepoznavanje trenutka kada lignja prihvati; tada je bolje ravnomjerno zatezati nego snažno kontrirati. Koriste se i vještački peškafondi.
Varaličarenje se praktikuje sa obale i iz čamca, dok se podvodni ribolov obavlja duž kamenitih hridina i uvala. Među živim mamcima koriste se živa iglica i živa lignja, a za mamac se uzimaju i knez i špar. Od ostalih prirodnih mamaca koriste se bibi i veliki morski crv, kao i komadi srdele i dagnje. U upotrebi su i varalice.
Pristup vodi
Sjeverna i istočna obala imaju strme, krševite stijene koje se naglo spuštaju u more, pa je pješački pristup s kopna znatno otežan.
Pristupačniji tereni nalaze se u uvalama oko Belog i Porozine, kao i oko Valuna i Martinšćice. Za prilaz vodi koriste se i uvale oko Meraga, Punta Križe i grada Cresa.
Pravila i dozvole
Prema opštim pravilima morskog ribolova u Hrvatskoj za 2026. godinu, za sportski i rekreativni ribolov potrebna je dozvola. Kupuje se elektronski preko stranica Uprave ribarstva, u područnim jedinicama Ministarstva ili kod ovlašćenih prodavaca i ribolovnih klubova. Godišnja sportska dozvola kupuje se isključivo preko klubova članica HSSRM. Djeca mlađa od 14 godina mogu bez dozvole loviti samo odmetom s jednim povrazom, sa štapom ili bez njega.
Za 2026. godinu dnevna dozvola košta 10 EUR ili, u klubovima HSSRM, 7,96 EUR uz člansku iskaznicu Saveza od 10 EUR, ukupno 17,96 EUR. Trodnevna dozvola iznosi 25 EUR ili 19,91 EUR bez iskaznice, a sedmodnevna 45 EUR ili 39,82 EUR bez iskaznice. Godišnja sportska dozvola za punoljetne osobe do 65 godina iznosi 46,45 EUR, odnosno 56,45 EUR s iskaznicom HSSRM, uz dodatnu klupsku članarinu. Za penzionere i starije od 65 godina iznosi 7,96 EUR, odnosno 17,96 EUR s iskaznicom. Godišnja rekreativna dozvola košta 66,36 EUR. Za 2027. godinu najavljeno je povećanje redovne godišnje sportske dozvole na 55 EUR, a rekreativne na 75 EUR.
Stajaći parangali, vrše i osti zahtijevaju posebnu dozvolu uz godišnju sportsku kartu.
Prema pravilima za 2026. godinu, ribolov udičarskim alatima sa obale i iz plovila dopušten je i noću. Vještačka rasvjeta dozvoljena je isključivo uz posebnu dozvolu pri lovu ostima ili lovu glavonožaca peškafondom i skosavicama, do 40 W za sijalicu sa žarnom niti, 30 W za halogenu ili 10 W za LED.
Lovostaj za 2026. godinu obuhvata kavalu od 15. maja do 15. jula, a kirnje od 1. jula do 31. avgusta. Za lampugu traje od 1. januara do 14. avgusta, dok su jastog i hlap u lovostaju od 1. septembra do 5. maja.
Dnevno je u 2026. godini dozvoljeno zadržati do 5 kg ribe i drugih morskih organizama po ribolovcu, uz prekoračenje za masu jednog primjerka kojim se prelazi taj limit. Najmanja mjera za brancina i škrpinu je 25 cm, za oradu 20 cm, a za zubaca i kavalu 30 cm. Gof mora imati najmanje 35 cm, palamida 40 cm, arbun 15 cm, dok je za fratra i kantara mjera 18 cm. Najmanja masa hobotnice je 1 kg. Primjerci ispod propisane mjere moraju se odmah neoštećeni vratiti u more.