Kupa je slatkovodna rijeka u Hrvatskoj, od krškog izvorišta u oblasti Gorskog kotara do ušća u Savu kod Siska. Peca se uz dozvolu nadležnog ovlaštenika i pravila za izabrani dio toka; prema starijim podacima, u NP Risnjak važi režim „ulovi i pusti“. Potočna pastrva i lipljan obilježavaju gornji tok, a šaran i som nizvodni ribolov.
- Veličina
-
Dužina u regionu 296,2 km
O vodi
Kupa mijenja ribolovni karakter od izvorišta prema Sisku: gornji tok nosi hladnovodni ribolov, srednji riječne vrste vezane za struju, a donji tok krupnu ribu i dublje pozicije. Dubina se kreće od oko 1 m u plićacima i brzacima do desetak metara nizvodno. Krški izvor istražen je do dubine preko 80 m.
Prema starijim podacima, Kupa je duga od 292 do 296,2 km, a izvor leži na nadmorskoj visini od 321 do 397 m. Sliv obuhvata 10.032 km², dok je ušće u Savu kod Siska na 97 m nadmorske visine. Izvorišni dio nalazi se u Nacionalnom parku „Risnjak“, a rijeka je obuhvaćena područjem ekološke mreže Natura 2000 „HR2000642 Kupa“.
Izvorišnim tokom do ušća Čabranke kod mjesta Hrvatsko upravlja NP Risnjak. Od sela Hrvatsko do Kavrana nadležan je ŠRUG „Goran“ Brod na Kupi. ŠRD „Ozalj“ upravlja desnom obalom od ušća Dobre do Stankovaca i lijevom od ušća Dobre do Kamanja, pa je pri izboru mjesta važna i obala na kojoj se peca.
Sektor od sela Levkušje do Banskog Kovačevca pripada vodama KŠR „Korana“ Karlovac. Nizvodno prema Petrinji i Sisku upravljaju lokalna društva, među njima UŠR „Štuka-Kupa“ Petrinja. Ovlaštenici sprovode poribljavanje autohtonim vrstama, uključujući šarana i štuku, dok NP Risnjak nema planiran uzgoj ribe radi poribljavanja svog dijela toka.
Kupa ima i ulove zbog kojih se sprema ozbiljniji pribor: kod Lasinje ulovljen je som od 48 kg i 1,90 m, a lovljeni su i kapitalni riječni šarani divljaci do 17,7 kg.
Ribe u vodi
Potočna pastrva, kalifornijska pastrva i lipljan nastanjuju gornji tok. Pastrve se obično traže uz zaklon, na prelazu brže i sporije vode i iza prepreka koje prekidaju struju. Mušičaru vrijedi pratiti aktivnost insekata: kada riba uzima sa površine, važniji su miran prilaz i prirodno vođenje mušice nego dalek zabačaj. Lipljan se često hrani u struji, pa mušicu treba pustiti da prolazi bez neprirodnog zatezanja.
Mladica živi u gornjem i srednjem toku. To je lovina za upornog varaličara: obično se traži uz dublje prolaze i prelaze brzaka u vir, naročito pri slabijem svjetlu, u dozvoljenom periodu ribolova. Srednji tok naseljavaju i podust, mrena, klen i plotica. Mrena i podust hranu uglavnom traže pri dnu u tekućoj vodi, dok klen rado koristi zaklon uz obalu.
Šaran i štuka prisutni su u donjem toku, a njima se rijeka i poribljava. Šaran se obično traži uz mirnije rubove toka i mjesta na kojima se zadržava hrana; pravilna prihrana često znači više od čestog premještanja sistema. Štuka najčešće napada iz zaklona, pa varalicu vrijedi voditi uz granicu zaklonjene i otvorene vode.
Som i smuđ takođe nastanjuju donji tok. Som se obično traži uz dublje zaklone i prelome dna, a smuđ uz tvrđe dno i promjenu dubine; obojica često bolje grizu pri slabijem svjetlu, u okviru dozvoljenog vremena ribolova. U donjem toku žive i grgeč, amur, deverika i jez.
Kako se peca
Sa obale se peca duž toka, uz lokalna ograničenja. Na srednjem i donjem toku čamci služe za sondiranje, postavljanje mamaca i aktivan ribolov. Prema starijim podacima, u reviru NP Risnjak ribolov iz plovila je zabranjen.
Mušičarenje dominira gornjim tokom, gdje se love pastrve i lipljan. Prema starijim podacima, u NP Risnjak dozvoljena je isključivo vještačka mušica. Kod vođenja kroz struju treba pratiti vrh strune i ukloniti višak koji povlači mušicu brže od vode; takvo povlačenje lako pokvari dobar prolaz.
Varaličarenje je namijenjeno lovu na klena, štuku, smuđa, mladicu i soma. Koriste se:
- vobleri,
- leptiri i silikonski tvisteri na džig glavama.
Za soma se koriste silikonski tvisteri drečavijih boja, posebno pri porastu vodostaja. Težinu džig glave treba prilagoditi struji tako da se osjeti dno, a da varalica ne zapinje pri svakom prolazu.
Na dnu se love šaran i som. Za šarana se mjesto prethodno prihranjuje, a među mamcima su:
- kukuruz,
- boile i peleti.
Za dubinski ribolov soma koriste se snopovi glista, torbaci i žive ribice. Pribor treba uskladiti sa snagom struje i zaklonima, jer zakačiti krupnu ribu nije isto što i izvesti je iz prepreka.
Ribolov plovkom i teleskopskim štapom popularan je za ploticu, klena, podusta i deveriku, naročito zimi u zimovnicima. Dubinu treba podesiti tako da mamac prolazi u sloju u kojem se riba hrani. Ribolov hranilicom koristi se za mrenu, klena i bijelu ribu; hranilica treba da drži mjesto, a prihrana da se otvara postepeno.
Bućkanje se koristi za soma iz čamca na mirnijim i dubljim sektorima. Štuka se lovi i živom ribicom. Prema starijim podacima, u NP Risnjak zabranjena je upotreba alohtonih vrsta riba kao mamca, a tamošnji ribolov ograničen je na mušičarski pribor.
Pristup vodi
Do samog izvora dolazi se isključivo pješice, stazama iz Razloga ili Osilnice. Nizvodno od Osilnice prema Brodu na Kupi rijeku prati asfaltirana cesta na oko 35 km, što olakšava prilaz vodi.
Srednjem toku pristupa se seoskim putevima i preko obala oko:
- Kamanja,
- Ozlja,
- Mahična i Donjeg Pokupja.
Prilazi postoje i u Karlovcu između mostova, a dalje nizvodno kod Brođana, Rečice i Lasinje.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, dozvola za ribolov je obavezna i pribavlja se kod ovlaštenika za izabrani dio toka. Za NP Risnjak kupuje se na info-punktovima u Kuparima i Turkima, uz obaveznu doplatu ulaznice u park; dnevna dozvola navedena je kao ukupno 55,00 €, sa stavkama 2,65 € i 52,55 €. Za vode KŠR „Korana“ dozvola se izdaje elektronski ili preko kluba. Cijene za 2026. godinu iznose 15,00 € za dnevnu dozvolu, odnosno 2,65 € + 12,35 €, dok godišnja košta 120,00 € za seniore, 100,00 € za seniore preko 60 godina, 50,00 € za juniore i žene i 10,00 € za kadete.
Sam izvor Kupe izuzet je od ribolova. Ribolovni revir NP Risnjak počinje oko 2 km nizvodno od izvora, od Srednjih Kupara „Malni“, i proteže se do ušća Čabranke. U njemu su zabranjeni noćni ribolov, upotreba plovila za ribolov i upotreba alohtonih vrsta riba kao mamca. Potočna pastrva lovi se od 16. 5. do 30. 9., a lipljan od 16. 5. do 15. 10. Dozvoljen je isključivo mušičarski štap sa jednom vještačkom mušicom na jednokukoj udici bez kontra kuke ili sa stisnutom kontra kukom. Važi režim „ulovi i pusti“, sa 0 komada ribe za zadržavanje.
Za ciprinidne i mješovite dijelove opšte pravilo predviđa do 5 kg bijele ribe ili do 2 komada plemenite ribe dnevno, zavisno od vrste i lokalnog pravilnika udruženja.
Opšta pravila u Hrvatskoj za 2026. godinu predviđaju lovostaj za šarana od 1. 4. do 31. 5., za štuku od 1. 2. do 31. 3., a za smuđa od 1. 3. do 31. 5.; najmanja lovna mjera za ove vrste je 40 cm, uz izuzetak ribnjačkih fenotipova šarana. Za soma lovostaj traje od 16. 4. do 15. 6., uz najmanju mjeru 60 cm, a za mladicu od 16. 2. do 30. 9., uz mjeru 80 cm. Za potočnu pastrvu lovostaj je od 1. 10. do 28./29. 2., a za lipljana od 16. 10. do 15. 5.; najmanja lovna mjera za obje vrste je 30 cm.