Sava je velika slatkovodna reka u Srbiji, sa ribolovnim obalama kod Beograda, Šapca i Sremske Mitrovice. Peca se sa pristupačne obale, a na beogradskoj deonici i iz čamca; prema starijim pravilima potrebna je dozvola i važe lokalna ograničenja. Među glavnim ribama su som, smuđ, šaran i bucov.
- Veličina
-
Dužina u regionu 211,6 km
O vodi
Sava, poznata i kao Sava-Sava, proglašena je ribolovna voda u Srbiji. Duž njenog toka smenjuju se nasipi, gradske obaloutvrde i kejevi, pa se mesta za pecanje traže na pristupačnim potezima van zabranjenih zona. Beogradske obale obuhvataju Savski kej, Makiš, Umku i Boljevce, a reci se prilazi i kod Šapca i Sremske Mitrovice.
Prema starijim podacima, dužina deonice kroz Srbiju iznosi od oko 206 do 211,6 km, a ukupna dužina Save od 940 do 945 km. Ukupni sliv obuhvata od 95.419 do 97.713 km², dok se za deo sliva u Srbiji daje raspon od 10.856 do 15.687 km². Uz tok se nalaze Specijalni rezervat prirode „Zasavica“ i Specijalni rezervat prirode „Obedska bara“.
U rejonu Šapca i Mišara nadmorska visina je oko 71,7–80 m. Na regulisanim sektorima i eksploatacionim poljima dubine dosežu od 4 do 5 metara ispod niskog usporenog plovidbenog nivoa. Takva voda traži da se pribor prilagodi dubini i snazi toka, naročito kada mamac treba zadržati pri dnu. Duž reke postoje registrovane nautičke marine i pristani.
Tokom upravlja više korisnika ribarskih područja, pa se uslovi ribolova razlikuju po deonicama. Deonicom od 49. km do ušća u Dunav upravlja JP „Srbijašume“ na osnovu ugovora za period 2017–2026. godine. Na vojvođanskim deonicama korisnici su, između ostalih, JVP „Vode Vojvodine“ i JP „Vojvodinašume“, uključujući ribarsko područje „Srem“.
Tokom leta 2023. godine mlađ šarana, smuđa i deverike spasavana je iz poplavljenih zona Save i vraćana u korito.
Ribe u vodi
Som i smuđ su među grabljivicama zbog kojih se izlazi na Savu. Som se obično traži uz dublje delove, zaklone i prelaze dna, a naročito je zanimljiv u toplijem delu godine i pri slabijem svetlu, u dozvoljeno vreme. Smuđ se često drži tvrdog dna i preloma dubine; pecarošu više znači pažljivo vođenje mamca uz dno nego nasumično pretraživanje velike površine.
Šaran je važna lovina, a Sava je u decembru 2023. godine poribljena šaranskom mlađi, prvogodišnjacima i drugogodišnjacima iz sertifikovanih uzgajališta. Šaran obično obilazi mirnije delove uz tok i mesta na kojima nalazi hranu pri dnu. Za pecanje je korisno precizno hranjenje, uz mamac koji ostaje na odabranom mestu.
Štuka se obično traži uz zaklone i rubove vegetacije, gde može da sačeka plen. Bucov se češće odaje udarcem po površini; kada se hrani visoko u vodi, varaličaru koristi brzo i ravnomerno vođenje mamca. Kod obe vrste vredi menjati pravac zabačaja pre nego što se napusti mesto.
Mrena se najčešće traži uz dno u jačem toku, gde pribor mora mirno da drži mamac. Deverika se obično lovi uz odmereno prihranjivanje i pažljivo praćenje nežnog uzimanja. Belu ribu Save čine i bodorka, kesega i krupatica, dok su prisutne i crvenperka i uklija, koju pecaroši zovu i beovica.
U reci žive i klen i vretenar, a kečiga je zaštićena vrsta. Babuška i sunčanica pripadaju alohtonim odnosno invazivnim vrstama, kao i ponto-kaspijski glavoči.
Kako se peca
Sa obale se peca na pristupačnim potezima van zabranjenih zona. Dubinski ribolov, fider i ribolov na plovak koriste se na Savi; izbor zavisi od toka i sloja vode u kojem se riba hrani. Kod fidera je korisno odabrati hranilicu koja ostaje na mestu, dok se na plovak mamac vodi tako da prati tok bez neprirodnog zatezanja.
Za šarana se koriste kuvani kukuruz, tigrov orah, boile i peleti. Za deveriku, mrenu i babušku izbor obuhvata brašnene i mesne crve, gliste i hlebnu ružu, uz praškaste primame za fider hranilice. Količinu hrane treba prilagoditi aktivnosti ribe: kada slabo grize, precizno i umereno hranjenje obično je korisnije od obilnog rasipanja primame.
Varaličarenje je usmereno na soma, smuđa, štuku i bucova. Koriste se vobleri i silikonske varalice, a u izboru su i kašikaste varalice i površinske varalice. Za smuđa je korisno kontrolisano vođenje blizu dna, dok se za bucova mamac često vodi brže i više u vodenom stubu. Zakloni se pretražuju pažljivo, uz pribor dovoljno snažan da se zakačena riba odvoji od prepreke.
Za grabljivice se koriste i živi ili mrtvi keder, parče ili filet ribe, durboci, crne i kišne gliste i rovac. Prirodni mamac treba postaviti tako da ga tok ne okreće neprirodno i da udica ostane slobodna za kačenje.
Program za 2020. godinu dozvoljava rekreativni ribolov iz čamca na deonici od 49. km Save do ušća u Dunav. Som se iz čamca lovi i bućkom; kod te tehnike važniji su ujednačen rad i kontrola položaja mamca nego neprekidno udaranje po vodi.
Pristup vodi
U Beogradu se vodi prilazi sa obala duž nasipa, obaloutvrda i kejeva. Među tim pristupima su Savski kej i Makiš, kao i Umka i Boljevci.
Reci se pristupa i sa obala kod Šapca i Sremske Mitrovice.
Pravila i dozvole
Prema starijim pravilima, za rekreativni ribolov potrebna je dozvola, koja se dobija kod ovlašćenih korisnika ribarskih područja, u lokalnim ribolovačkim udruženjima, uključujući SRD „Sava“ u Sremskoj Mitrovici, ili preko onlajn servisa ribolovačkih saveza. Za izabranu deonicu potrebno je proveriti posebne uslove ribolova. Zabranjeni su grabuljanje, upotreba mreža i alata privrednog ribolova bez odgovarajuće licence, kao i ribolov u neposrednoj blizini brana i hidrotehničkih objekata.
Za 2026. godinu standardna godišnja dozvola u Srbiji košta 9.000 dinara. Povlašćena dozvola za žene, lica starija od 65 godina i lica sa telesnim oštećenjem 60–80% košta 4.500 dinara, dok godišnja dozvola za maloletna lica, ratne i civilne invalide i lica sa oštećenjem od 80% i više košta 800 dinara. Dnevna dozvola je 1.300, a višednevna 2.600 dinara; za ribarska područja u zaštićenim zonama godišnja dozvola iznosi od 2.000 do 10.000 dinara. Po pravilniku iz 2017. godine dnevna dozvola iznosila je 1.000, a višednevna 2.000 dinara.
Lokalna pravila za Savu iz 2020. godine zabranjuju ribolov u zonama označenim kao posebna riblja staništa i prirodna plodišta tokom mresta, od 1. februara do 15. juna. Na deonici od 49. km do ušća u Dunav ista pravila zabranjuju rekreativni ribolov tokom zimskog računanja vremena od 18 do 05 časova. Opšte pravilo iz 2020. godine dozvoljava najviše tri štapa sa po dve udice. Prema pravilu iz 2018. godine trajno je zabranjen ribolov jesetarskih vrsta, morune, sima, pastruge, velikog i malog vretenara, kao i kečige.
Opšta pravila za Srbiju za 2026. godinu propisuju lovostaj za soma od 1. maja do 15. juna, a za smuđa od 1. marta do 30. aprila. Za šarana lovostaj traje od 1. aprila do 31. maja, za štuku od 1. februara do 31. marta, a za bucova i mrenu od 15. aprila do 15. juna.
Dnevni izlov prema pravilima za 2026. godinu ograničen je na 5 kilograma ribe plus jedan kapitalni primerak; zadržavanjem kapitalnog primerka prekida se dalje zadržavanje ribe tog dana. Minimalna lovna mera za soma je 60 cm, za smuđa i štuku 40 cm, za šarana i bucova 35 cm, a za mrenu 25 cm.