Crnica je slatkovodna reka u Srbiji, u oblasti Kučajskih planina i Pomoravlja, sa pastrmskim gornjim tokom i mirnijim nizvodnim deonicama. Peca se sa obale i gaženjem; prema starijim podacima, potrebna je dozvola za rekreativni ribolov. Glavne ribe su potočna pastrmka, klen i potočna mrena.
- Veličina
-
Dužina u regionu 34 km
O vodi
Crnica izvire kod Sisevca, na padinama Kučajskih planina, na oko 360 do 380 metara nadmorske visine. Od izvorišta ulazi u kanjon ispod Zabrege, a zatim teče kroz Popovac, Donju Mutnicu, Davidovac, Glavicu i Paraćin do ušća u Veliku Moravu. Gornji tok ima pastrmski karakter, dok nizvodno reka postaje mirnija.
Dužina Crnice je od 28 do 34 km, pri čemu su kraće procene prema starijim podacima. Sliv obuhvata približno 320 km². Prema starijim podacima, voda na prelazima u kanjonu najčešće doseže do kolena, a dublji virovi uglavnom imaju od 0,5 do 1,5 metara dubine. Takav raspored plićaka i virova traži pažljivo pretraživanje zaklona, umesto zadržavanja samo na najdubljem mestu.
Za vrelo Crnice i kanjon predlagana je zaštita u okviru Kučajskih planina. Petruška oblast oko kanjona ima status zaštićenog kulturno-istorijskog dobra. Glavni prilazi su kod izvorišta i izletišta u Sisevcu i iz Zabrege, kod nekadašnjeg manastira Svetog Jovana Glavoseka.
Crnica pripada Ribarskom području „Velika Morava 1“, čiji je korisnik preduzeće „Balkan Eko Tim“ iz Prijepolja. Zaštitom i promocijom ribolova bave se i URR „Varaličar“ i neformalna grupa „Čuvari pomoravske potočne pastrmke“.
Ribe u vodi
Autohtona potočna pastrmka sa crveno-crnim pegama dominantna je od vrela u Sisevcu kroz kanjon ispod Zabrege. Pastrmka obično čeka hranu uz ivicu struje, iza kamena ili pod zaklonjenom obalom, pa mamac treba provesti blizu takvog mesta. Često bolje grize u rano jutro i predveče; nizak prilazak i miran korak važniji su od dalekog zabačaja. U gornjem toku prisutan je i peš.
Mirnije nizvodne deonice sa šljunkovitim i peščanim dnom naseljavaju potočna mrena i klen, a u tom delu reke ima i krkuše. Klen se često drži uz zaklon i na prelazu između mirnije vode i struje; oprezan je, pa prvi zabačaj treba da bude tih i precizan. Potočna mrena hranu uglavnom traži pri dnu, zbog čega mamac treba voditi nisko, bez nepotrebnog podizanja iz zone u kojoj se riba hrani.
Kako se peca
Na Crnici se peca sa obale ili gaženjem kroz plićake i korito. Varaličarenje ultra-lakim priborom često je u upotrebi, naročito za potočnu pastrmku i klena. Laganim priborom lakše se kontroliše sitan mamac, a pri gaženju valja prilaziti polako da talas i podignut nanos ne stignu do ribe pre varalice.
Koriste se:
- mali leptiri i manji spineri tipa Mepps,
- kao i mali plivajući i tonući vobleri,
- Mikrodžigovi i silikonske imitacije peša ili gliste služe za pretraživanje dubljih mesta.
Plivajući vobler može se pustiti niz struju do zaklona, dok tonući mamac treba voditi uz kontrolu dubine da ne zapinje stalno za dno.
Mušičarenje se oslanja na suve mušice u večernjim satima i tokom letnjih rojenja, dok se nimfe koriste za pretraživanje virova iza krupnog potopljenog kamenja. Suvu mušicu treba pustiti da plovi bez neprirodnog povlačenja, a nimfu voditi tako da prati struju pri dnu. Večernji izlazak treba uklopiti u dozvoljeno vreme ribolova.
Pristup vodi
Do zone izvorišta i izletišta u Sisevcu stiže se putem od Ćuprije i Senjskog Rudnika. Za prilaz reci automobilom koriste se parkirališta u Sisevcu i seoski prilazi.
Do Zabrege se dolazi preko Popovca ili Stubice. Iz sela se ulazi u kanjon Crnice kod nekadašnjeg manastira Svetog Jovana Glavoseka.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, za rekreativni ribolov na Crnici potrebna je važeća dozvola, koju izdaje korisnik ribarskog područja preko ovlašćenih ribolovačkih klubova i distributera prema mestu prebivališta. Po opštem cenovniku za Srbiju za 2026. godinu, godišnja dozvola košta 9.000 dinara, odnosno 4.500 dinara za starije od 65 godina, žene i lica sa telesnim oštećenjem od 60% do 80%. Za mlađe od 18 godina, osobe sa invaliditetom preko 80% i ratne vojne invalide godišnja dozvola košta 800 dinara. Dnevna dozvola je 1.300 dinara, a sedmodnevna 2.600 dinara.
Dnevni ulov salmonidnih vrsta ograničen je na do 3 primerka, a ukupan dnevni limit bele ribe na do 5 kg. Minimalna lovna dužina za 2026. godinu iznosi 25 cm za potočnu pastrmku i 25 cm za mrenu; manji primerci potočne pastrmke moraju se odmah vratiti u vodu.