Velika Morava je reka brzog toka i dubokih virova u Srbiji, u oblasti Pomoravlja. Peca se sa obale i iz čamca; prema starijim podacima, potrebna je dozvola, uz lokalna ograničenja ribolova. Među ribama koje ovde čekaju pecaroša su som, smuđ, mrena i šaran.
- Veličina
-
Dužina u regionu 182,4 km
O vodi
Velika Morava spaja široko korito, brz tok i duboke virove. Korito je široko od 80 do 200 m, a prosečna dubina ne prelazi 2 m. Ipak, u virovima i na pojedinim mestima korita dubina doseže od 6 do 10 m, pa pri izboru mesta za pecanje mnogo znači pronalaženje prelaza između plićaka i dubine.
Prema starijim podacima, reka je duga od 175 do 185 km, njen neposredni basen obuhvata od 6.126 do 6.760 km², a ukupan moravski sliv sa Južnom i Zapadnom Moravom oko 37.444 do 38.000 km². U gornjem toku, od Stalaća do ušća Resave, nadmorska visina je od 100 do 135 m; u donjem toku, do ušća u Dunav, spušta se ispod 100 m.
Ribolovni tereni nalaze se kod Smedereva, Velikog Orašja i Mijatovca, dok je u Ćupriji revir Moravski park. Kod velikog žutog mosta na putu Paraćin – Ćuprija – Jagodina obe obale imaju dobar prilaz vodi i mesto za parking. Na reci se peca i sa obale i iz čamca.
Reka je podeljena na ribarska područja Velika Morava 1 i Velika Morava 2. Područjem Velika Morava 2 je 2024. godine upravljao Rivers Protect d.o.o., dok je 2022. godine korisnik ribolovnog područja kod Ćuprije bio Balkan eko team iz Prijepolja. Staro Blato kod Vlaškog Dola zaštićeno je kao prirodno plodište riba.
Duboki virovi daju ovoj vodi i priču o krupnoj ribi: kod Svilajnca je 2019. godine ulovljen som težak 55 kg i dug 2 metra. Na potezu Mijatovac kod Jagodine tokom 2020. godine lovljeni su i puštani somovi duži od 2 metra.
Ribe u vodi
Som i smuđ su među grabljivicama Velike Morave. Soma obično vredi tražiti uz dubinu i zaklon, naročito u sumrak i tokom slabijeg svetla, kada izlazi u potragu za hranom. Smuđ se često drži uz tvrdo dno i prelaze dubine; sporije vođenje varalice blizu dna ume da donese udarac kada riba neće da se podigne za mamcem.
Mrena i skobalj traže pažljivo čitanje toka. Mrena se obično hrani pri dnu na mestima gde struja donosi hranu, dok se skobalj često drži u jatu i traži uredno vođen mamac uz dno. Šaran radije koristi mirnije delove i zaklone, pa za njega više znači dobro odabrano mesto nego stalno prebacivanje pribora.
Klen i bucov daju razlog da se prati i površina. Klen često uzima uz zaklon i granicu struje, a bucov se odaje naglim udarima po sitnoj ribi; tada precizan zabačaj može biti važniji od dugog zabacivanja. U reci živi i štuka.
Uz njih se love plavac i deverika, a prisutni su i linjak i krkuša. Srebrni karaš, odnosno babuška, i sunčica takođe pripadaju ribljem svetu ove reke. Prisutne su i jesetarske vrste.
Kako se peca
Na Velikoj Moravi peca se sa obale i iz čamca, a brz tok često diktira tešku dubinku, sa težim olovom nego na mirnijim vodama. Sistem treba da ostane tamo gde je položen, ali bez nepotrebnog otežavanja pribora. Fider je takođe uspešna tehnika; hranilica koja stabilno leži na dnu olakšava praćenje griza.
Varaličarenje se uspešno koristi, a za soma se preporučuju teže glavinjare od 40 do 55 grama. Pri vođenju uz dno korisno je održavati kontakt sa mamcem i prilagoditi težinu snazi struje. Za ribolov soma prirodnim mamcima koriste se:
- pijavice,
- đurđubak,
- keder.
Za šarana se koriste kukuruz i boile. Mamac je korisno položiti na odabrano mesto i izbegavati suvišno prebacivanje, posebno kada riba oprezno prilazi hranilištu.
Ribolov na plovak namenjen je mreni, skobalju i beloj ribi, uz prirodne mamce pri dnu. Dubinu treba podesiti tako da mamac prolazi kroz zonu hranjenja, a plovak voditi kontrolisano, bez naglog povlačenja koje ga podiže iznad ribe.
Pristup vodi
Kod Smedereva ribolovni potezi obuhvataju okolinu naselja Šalinac, Trnovče i Lipe, kao i zonu drumskog mosta na putu za Požarevac. Ribolovni tereni postoje i kod Velikog Orašja.
Kod Mijatovca se peca u zoni srušenog mosta. U Ćupriji je ribolovni revir Moravski park.
Automobilom se može prići kod velikog žutog mosta na putu Paraćin – Ćuprija – Jagodina. Ispod mosta i leva i desna obala imaju dobar prilaz vodi i mesto za parking.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, za ribolov je potrebna dozvola koja se kupuje preko ovlašćenih distributera i udruženja sportskih ribolovaca. Za 2024. godinu cena republičke jedinstvene invalidske dozvole bila je 800 dinara, a pored nje postojale su dozvole od 4.500 i 9.000 dinara. Za ribarsko područje Velika Morava 1 su 2024. godine postojale posebne, odnosno matične dozvole.
Kao opšte pravilo za vode u Srbiji, jesetarske vrste su pod trajnim lovostajem i zabranjen je njihov izlov iz divljine.