Zalomka je rijeka Nevesinjskog polja u Bosni i Hercegovini, koja ljeti velikim dijelom presušuje ili ostaje u virovima. Prema starijim podacima, ribolov je dozvoljen uz obaveznu dozvolu, a peca se sa obale. U rijeci i njenom slivu žive potočna i kalifornijska pastrmka, klen i endemska gatačka gaovica.
- Veličina
-
Dužina u regionu 52,7 km
O vodi
Zalomka protiče kroz Nevesinjsko polje, a njen ritam određuje voda koja tokom ljeta u velikom dijelu toka nestane ili se zadrži u virovima. Za pecaroša to znači da isti potez nema isti karakter tokom cijele sezone. Rijeka je neplovna, a ribolov se obavlja sa obale.
Sliv Zalomke zauzima 622 km². Prema starijim podacima, rijeka je duga od 52,7 do 61 km. Nevesinjsko polje leži na prosječnoj nadmorskoj visini od oko 817 m, dok je glavni ponor u Biogradu na oko 799 m, na najnižoj tački polja. U kišnom periodu rijeka tu ponire, a kapacitet gutanja ponora dostiže 110 m³/s.
Dijelom toka na području opštine Nevesinje, od granice sa opštinom Gacko i mjesta Kunjak do Prosiječene grede i ponora u Biogradu, gazduje Sportsko-ribolovno društvo „Zalomka“ iz Nevesinja, ranije poznato kao SRD „Alagovac“. Voda se redovno poribljava. Zalomku premošćuje istorijski kameni most Ovčiji brod, proglašen nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
Ribe u vodi
Potočna pastrmka živi u Zalomci i njenom slivu. Pri njenom traženju vrijedi pažljivo pregledati zaklone uz kamen, podlokanu obalu i prelaze iz brže u mirniju vodu. Obično bolje grize u svježijem dijelu dana, a tih prilazak često znači više od čestog mijenjanja varalice.
Kalifornijska pastrmka takođe je prisutna u rijeci i slivu, a njena mlađ koristi se za poribljavanje. Tokom 2016. godine pušteno je 8.000 komada, a u martu 2024. godine 90 kg mlađi. Za ovu pastrmku obično vrijedi pretražiti strujne šavove i mirnije džepove uz glavni tok; mušicu ili varalicu treba voditi kontrolisano, bez nepotrebnog povlačenja kroz vodu.
Klen je još jedna riba Zalomke i njenog sliva. Oprezan je, naročito u bistroj i plitkoj vodi, pa pecaroš treba da ostane dalje od same ivice obale i izbjegava nagle pokrete. Često se drži uz zaklon i granicu toka, a u toplijem dijelu godine zna da uzima hranu pri površini. U rijeci i slivu živi i endemska gatačka gaovica, poznata kao girica.
Kako se peca
Na Zalomci se peca sa obale. Mušičarenje je način lova pastrmke vještačkim mušicama: prirodan prolaz mušice kroz struju važniji je od dugog zabačaja. Prvo pretraži bližu vodu, pa tek onda udaljenije zaklone, kako prilaskom ne bi rastjerao ribu.
Varaličarenje pastrmke obavlja se vještačkim varalicama, među kojima su kašike, vobleri i leptiri. Kontrolisano vođenje uz rub struje i zaklone obično je korisnije od brzog pretraživanja cijelog poteza. Prema starijim pravilima za salmonidne vrste, koriste se samo vještački mamci bez dodatnog otežanja.
Klen se ovdje lovi na plovak. Lagana postava i mirno puštanje niz struju pomažu da prezentacija bude prirodna; pri zabačaju treba izbjegavati da struna presiječe mjesto na kojem se riba hrani.
Pristup vodi
Kod sela Bratač rijeci se pristupa na lokalitetu Drenovik, a među pristupnim mjestima je i Ljeskovik. Gvozdeni most je pristupni potez na putu Odžak – Zovi Do.
Do rijeke se prilazi i u predjelu istorijskog kamenog mosta Ovčiji brod. U selu Biograd pristup postoji na dijelu toka u blizini ponora.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, za ribolov je obavezna dozvola, koja se dobija u kancelariji SRD „Zalomka“, u ulici Obrena Ivkovića b.b. u Nevesinju, u video-klubu „Bata“ i na vodi kod ribočuvara. Godišnja dozvola za seniore iznosi 50 KM, a za penzionere, juniore i žene 25 KM. Za RVI od 1. do 4. kategorije cijena je 15 KM, za RVI od 5. do 10. kategorije 25 KM, a za djecu poginulih boraca 10 KM. Dnevna dozvola za strane turiste iznosi 30 KM, a za članove ribolovnih društava iz Federacije BiH 10 KM. Turistička dozvola za sedmicu iznosi 50 KM, za mjesec 70 KM, a za tri mjeseca 100 KM.
Način ribolova mora biti usklađen sa zakonskim propisima. Prema opštim pravilima regiona, pri lovu salmonidnih vrsta dozvoljene su isključivo vještačke mušice i vještačke varalice bez dodatnog otežanja, dok su živi mamci i riblja ikra zabranjeni. Lovostaj za potočnu pastrmku traje od 1. oktobra do 28. februara ili do 31. marta. Za 2026. godinu lovostaj za klena traje od 1. aprila do 30. juna, dok za kalifornijsku pastrmku nema lovostaja.
Dnevno je dozvoljeno zadržati do 5 komada pastrmke i do 10 komada klena. Najmanja lovna mjera za potočnu pastrmku iznosi 25 ili 30 cm, a za kalifornijsku pastrmku 23 ili 25 cm. Za klena je najmanja lovna mjera u 2026. godini 20 cm.
