Modračko jezero je slatkovodna akumulacija u Bosni i Hercegovini, u oblasti Lukavca, Tuzle i Živinica. Peca se sa obale i iz čamca, a prema starijim pravilima potrebna je važeća dozvola. Među glavnim ribolovnim ciljevima su som, šaran, smuđ i štuka.
- Veličina
-
Površina 1.292,6 ha
O vodi
Modračko jezero, poznato i kao akumulacija Modrac, vještačko je jezero sa raznovrsnim fondom autohtonih i unesenih riba. Obala je većim dijelom pristupačna, ali vodostaj određuje koliko se blizu pozicije može prići vozilom. Uređene takmičarske staze „Prokosovići”, „Plaža” i „Kiseljak” važan su dio ribolovnog života jezera, a uz ugostiteljske objekte postoje i molovi.
Prema starijim podacima, površina jezera kreće se od 1.292,6 do 1.710 ha, a najveća dubina od 14 do 20 m, zavisno od hidroloških uslova i mjerenja. Prosječna dubina je oko 5,7 m, dok normalna kota uspora iznosi 200 m nadmorske visine. Promjenljiv vodostaj zato utiče i na izbor mjesta i na prilaz obali.
Jezero je prirodna baština hidrografskog značaja na području Lukavca, Tuzle i Živinica. Zbog staništa i selidbenih puteva čaplji i drugih močvarnih ptica, prostornim planovima predlagana je zaštita u kategoriji zaštićenog pejzaža ili ornitološkog rezervata.
Ribljim fondom i zaštitom dijela akumulacije upravlja SRD „Smuđ” Lukavac, uz ribočuvarsku službu. U gazdovanju i organizovanju takmičenja učestvuje i SRD Tuzla, odnosno ranija zajednica udruženja, dok hidrotehničkim objektom i branom upravlja JP „Spreča” Tuzla.
Poribljavanje je redovno i plansko. SRD „Smuđ” Lukavac, uz podršku grada i lokalnih subjekata, kao i JP „Spreča”, učestvuje u obnavljanju ribljeg fonda; u aprilu i novembru 2024. uneseno je po 500 kg šaranske mlađi.
Među krupnim ulovima izdvaja se ženka šarana od 41,38 kg, poznata kao nezvanični svjetski rekord. Najveći zakonito ulovljeni som sportskim priborom imao je 93,5 kg. U avgustu 2024. ulovljen je som teži od 90 kg i dug 2,2 m, a u julu 2026. primjerak od 72 kg i 2 m. Avgust 2025. donio je soma od 40 kg i 185 cm; u junu 2014. ulovljen je primjerak od 80 kg i 2,2 m, a 2013. som od 77 kg.
Ribe u vodi
Šaran je važan ribolovni cilj na Modracu, a redovno unošenje šaranske mlađi uključivalo je i poribljavanja u aprilu i novembru 2024. godine. Pri traženju šarana obično vrijedi pregledati prelaze dubine i mjesta na kojima se zadržava hrana. Najčešće se lovi pri dnu, a miran prilaz i precizno hranjenje često znače više od dalekog zabačaja.
Som, smuđ i štuka privlače pecaroše koji traže grabljivice. Som se obično traži uz dublje dijelove i zaklone, a naročito je aktivan u sumrak i tokom toplijih noći. Smuđ često bolje grize pri slabijem svjetlu i uz promjene dubine; mamac vođen blizu dna obično je dobar početak. Štuka rado vreba uz rastinje i druge zaklone, pa varalicu vrijedi provući uz njihovu ivicu.
Deverika i babuška zanimljive su za mirniji ribolov uz hranjenje mjesta, a love se i krupne deverike. Deverika se obično drži jata i hrani pri dnu, dok babuška dobro uzima tokom toplijeg dijela godine. Osjetljiv sistem i odmjerena prihrana pomažu da se primijeti i oprezan griz.
U jezeru žive i bucov, poznat kao bolen, te grgeč, koji se zove i bandar. Bucov obično lovi sitnu ribu bliže površini, dok grgeč često prati jata uz promjene dubine. Bodorka, crvenperka i zela dopunjuju izbor za sitniji pribor, a tu su i linjak, klen i škobalj. Ribljem fondu pripadaju i američki somić i sunčanica.
Kako se peca
Na Modracu se peca i sa obale i iz čamca. Ribolov na plovak veoma je popularan, a jezero je 2025. bilo domaćin Svjetskog prvenstva u lovu ribe udicom na plovak. Pri ovom načinu pecanja vrijedi prvo pronaći dubinu na kojoj riba uzima, pa hraniti precizno i bez nepotrebnog rasipanja mamca.
Ribolov hranilicom sve je zastupljeniji za babušku i deveriku, sa različitih daljina. Fiderom je lakše ponavljati zabačaj na isto mjesto kada se odabere jasan orijentir na suprotnoj obali. Za bijelu ribu, uključujući krupne deverike i babušku, koriste se:
- polumrtvi crvi,
- živi crvi,
- kukuruz,
- ukuvani hljeb,
uz primamu i pelete u hranilicama. Ako grize oprezno, korisnije je smanjiti zalogaj nego odmah dodavati još hrane.
Klasični dubinski ribolov koristi se za šarana i soma. Na dubinku je važno postaviti sistem tako da mamac ostane dostupan ribi, a pribor prilagoditi zaklonima i veličini očekivanog ulova. Za krupnu ribu više vrijedi pouzdana kočnica i uredan čvor nego pretjerano zategnut najlon.
Varaličarenje smuđa, štuke i soma zastupljeno je sa obale i iz čamca. Koriste se vobleri, leptiri i silikonske varalice na džig glavama. Smuđa obično treba tražiti bliže dnu, uz sporije vođenje i kratke zastoje, dok za štuku vrijedi pretraživati ivice zaklona. Pri promjeni mjesta korisno je mijenjati i dubinu vođenja, a ne samo varalicu.
Ribolov prirodnim mamcima takođe se primjenjuje za smuđa, štuku i soma. Koriste se:
- živi kederi,
- mrtvi kederi,
- parče ribe.
Takav mamac treba postaviti na odabranu dubinu i redovno provjeravati da li je sistem ostao uredan poslije zabačaja.
Pristup vodi
Sa magistralnog puta Doboj–Tuzla u Lukavcu se skreće na regionalni put prema Banovićima, kroz Modrac, Prokosoviće, Bikodže, Turiju, Babice i Poljice. Drugi prilaz vodi iz pravca Tuzle i Živinica, preko Husina prema Kiseljaku.
Veći dio obale je pristupačan. Pri niskom vodostaju vozilom se može prići blizu mnogih ribolovnih pozicija, dok se pri višem vodostaju kraći dio prelazi pješice. Uređene ribolovne staze su „Prokosovići”, „Plaža” i „Kiseljak”.
Kod same brane postoji prostor za parkiranje i vez čamaca. Prema starijim podacima, parkinzi postoje i duž obale u turističkim zonama.
Pravila i dozvole
Prema starijim pravilima, za ribolov je potrebna važeća dozvola. Tokom 2007. dozvole su se mogle dobiti u prostorijama SRD „Smuđ” u Lukavcu, u drugim ribolovnim društvima Tuzlanskog kantona i na vodi kod ribočuvara. Opšti cjenovnik Federacije BiH za 2023. predviđa dnevnu dozvolu od 20 KM, odnosno 40 KM za posebne revire, dok godišnja iznosi 100 KM za redovne članove i 50 KM za penzionere i djecu.
Prema opštem režimu Federacije BiH za 2026, lovostaj za štuku traje od 1. februara do 31. marta, a za smuđa od 1. marta do 30. aprila. Šaran i linjak zaštićeni su od 1. aprila do 31. maja, som od 1. maja do 30. juna, klen od 1. aprila do 30. juna, a mrena od 15. aprila do 30. juna. Babuška nema lovostaj.
Dnevni ulov prema istim opštim pravilima za 2026. ograničen je na najviše 1 soma, do 3 štuke i do 3 smuđa. Dozvoljeno je do 5 šarana, do 10 klenova i do 10 linjaka, dok za babušku nema ograničenja broja.
Minimalne lovne mjere u Federaciji BiH za 2026. iznose 40 cm za štuku i smuđa, 30 cm za šarana i mrenu, te 50 cm za soma. Za klena i linjaka mjera je 20 cm, dok babuška nema minimalnu mjeru.