Spreča je slatkovodna rijeka u Bosni i Hercegovini, u oblasti Sprečkog polja, na kojoj se pretežno peca sa obale. Za ribolov je potrebna dozvola prema režimu nadležne dionice, uz provjeru aktuelnih pravila. Među ribama su som, smuđ, štuka i klen, ali industrijsko zagađenje ozbiljno opterećuje riblji fond.
- Veličina
-
Dužina u regionu 143,9 km
O vodi
Spreča izvire ispod Velje glave, u području Snagova i Papraće, prolazi kroz Sprečko polje i uliva se u Bosnu kod Doboja. Tok povezuje Kalesiju i Živinice, zatim Lukavac i Petrovo, pa Gračanicu, Doboj Istok i Doboj. Korito je plitko do umjereno duboko, sa meandrima, pa pecarošu više znači pažljivo čitanje toka i promjena dubine nego traženje jednolično duboke vode.
Prema starijim podacima, rijeka je duga od 137,5 do 143,9 km, a sliv obuhvata od 1.947 do 1.947,7 km². Izvorište leži na 261,32 m nadmorske visine, dok je ušće na 137,7 m, uz ukupnu visinsku razliku od 123,62 m.
Višedecenijsko industrijsko zagađenje ostavilo je ozbiljne posljedice: nekadašnji fond od 42 autohtone riblje vrste smanjen je na oko 16 vrsta iz 5 porodica. U gornjem toku praktično su nestale potočna pastrmka, mladica i lipljen. Industrijski akcidenti se ponavljaju i otežavaju dugoročni oporavak ribljeg fonda, uključujući ribu unesenu poribljavanjem.
Ribe u vodi
Spreča ima soma, smuđa i štuku, ali i klena koji je zanimljiv i pecarošu sa laganijim priborom. Som obično traži zaklon i dublji dio toka, a aktivniji je pred mrak i noću. Smuđ se često drži uz dno i prelaze dubine, naročito u slabijem svjetlu, dok štuka radije čeka plijen uz zaklon i mirniju vodu. Za klena vrijedi tražiti rub struje i mjesta na kojima mu tok donosi hranu; oprezan prilaz često znači više od dalekog zabačaja.
Škobalj i mrena zanimljivi su tamo gdje struja nosi hranu preko čvršćeg dna. Kod škobalja je važno da mamac prolazi prirodno, blizu dna, dok za mrenu pribor treba da podnese snažan prvi bijeg. Deverika se obično traži u sporijoj i dubljoj vodi, gdje mirno položen mamac lakše dočeka jato.
U rijeci žive i plotica, bodorka i crvenperka. Sitniji ulov mogu činiti krkuša, balavac i uklija. Babuškom je poribljavano 2020. godine, a iste godine unesena je i mlađ šarana. Za šarana se obično biraju mirniji dijelovi i mjesta na kojima se hrana zadržava pri dnu.
Kako se peca
Na Spreči se redovno peca sa obale. Plovkarenje i bolonjez koriste se za škobalja i ploticu, ali i za deveriku, klena i mrenu. Od mamaca se koriste hljeb i tijesto, a ruža od hljeba dobro dođe kada treba ponuditi mekan zalogaj. U upotrebi su i mesni crvići, gliste i kuvano zrno kukuruza. Plovak treba opteretiti tako da mamac prolazi u sloju u kojem se riba hrani, bez neprirodnog povlačenja kroz struju.
Varaličarenje je usmjereno na štuku, soma i smuđa, a lovi se i klen. Koriste se silikonski šedovi i tvisteri, metalne kašike i vobleri. Za ribu koja se drži dna korisno je usporiti vođenje i pratiti dodir varalice s podlogom; uz zaklon treba ostaviti dovoljno prostora da se zakačena riba može izvesti.
Dubinski ribolov i fider koriste se za deveriku i šarana, dok se som lovi na dubinku krupnijim glistama i drugim dozvoljenim prirodnim mamcima. Težinu olova ili hranilice treba prilagoditi struji, tako da sistem ostane na odabranom mjestu, a vrh štapa jasno pokaže kada riba grize.
Pristup vodi
Do obale se prilazi lokalnim i seoskim putevima, preko nasipa i mostova. Karanovački most služi kao orijentir za dolazak do obale.
Prema starijim podacima, ušće Spreče u Bosnu kod Doboja posjećena je ribolovna lokacija, naročito u proljeće i jesen, tokom migracije riba.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, za ribolov je potrebna dozvola, a opšte godišnje cijene za FBiH iznose 100 KM za seniore, 50 KM za penzionere, lica starija od 65 godina i RVI, te 25 KM za lica do 14 godina. Dnevna dozvola za dionice u FBiH iznosila je 10 KM 2015. godine. Za Republiku Srpsku cjenovnik iz 2025. godine predviđa godišnju dozvolu od 138 KM za seniore od 18 do 65 godina i 73 KM za povlaštene kategorije; na ciprinidnim vodama dnevna je 15 KM, sedmična 60 KM, a mjesečna 90 KM.
Opšte pravilo predviđa ribolov na rijekama sa obale, bez čamca, osim kada ribarska osnova dopušta drugačije; akumulacija Modrac ima status izuzetka. Pravilo iz 2012. godine za ciprinidne vode dopušta najviše dva ribolovna štapa sa po dvije udice. Prema pravilima iz 2022. godine, zabranjen je ribolov rukom, ostima, harpunom, električnom strujom, eksplozivom i mrežama, kao i otrovima i omamljujućim hemijskim sredstvima. Zabrana iz 2022. godine obuhvata i ribolov s mostova, na proglašenim mrijestilištima te u neposrednoj zoni hidrotehničkih barijera i brana.
Opšti lovostaj za štuku traje od 1. februara do 31. marta, za šarana od 1. aprila do 31. maja, a za smuđa od 1. marta do 30. aprila. Za soma traje od 1. maja do 15. ili 30. juna, zavisno od entiteta, dok je za potočnu pastrmku od 1. oktobra do 28. februara.
Minimalna lovna mjera za štuku i smuđa je 40 cm, za soma 60 cm, a za šarana 30 ili 40 cm. Za pastrmku je 25 cm, dok je za klena, škobalja i ploticu 20 cm. Primjerci ispod minimalne lovne mjere moraju se odmah živi i neoštećeni vratiti u vodu.