Vitovnica je slatkovodna reka u Srbiji, u oblasti Homoljskih planina, i desna pritoka Mlave. Na njoj se peca uz dozvolu, a glavne ribe su potočna pastrmka i klen. Za potočnu pastrmku program za period 2017–2026. propisuje isključivo mušičarenje veštačkim mušicama i obavezno vraćanje ulova.
- Veličina
-
Dužina u regionu 47,3 km
O vodi
Vitovnica je desna pritoka Mlave, sa ukupnom dužinom od 41,58 do 47,3 km. Prema starijim podacima, izvire na Homoljskim planinama ispod vrha Vranj, visokog 855 m. U predelu sela i manastira Vitovnica reka je na približno 428 m nadmorske visine.
Reka je podeljena na deonice različite dužine: kraće imaju 4,18 i 4,85 km. Duže deonice protežu se na 8,63 i 23,92 km. Prema starijim podacima, slivna površina hidrotehničkog profila uzvodno od naselja Vitovnica iznosi 20 km².
Pripada ribarskom području „Mlava“, čiji je korisnik „Srbijašume“ za period 2017–2026. Protiče pored manastira Vitovnica, nepokretnog kulturnog dobra od velikog značaja. Lokalni asfaltni put prati reku kroz selo prema manastiru i izletištu Trest, a parking postoji kod manastira i okolnih smeštaja.
Za pecaroša je ovo voda za mušičarenje sa obale, uz gaženje kroz korito. Potočna pastrmka i klen su ribe na koje se ovde računa, a reka je naročito bogata pastrmkom.
Ribe u vodi
Potočna pastrmka je glavna lovina, a Vitovnica je izuzetno bogata ovom ribom. Pastrmka se obično drži uz zaklon, iza kamenja i na prelazima između brže i mirnije vode, gde čeka da joj struja donese hranu. Mušičaru vredi da prvo pažljivo osmotri površinu: kada riba kupi insekte, mušicu treba pustiti da prirodno plovi, bez zatezanja preko toka.
U reci ima i klena. Oprezan je, naročito u bistroj vodi, pa tih prilaz i zabacivanje bez senke preko mesta često znače više od menjanja mušice. Obično ga treba tražiti uz zaklon i mirnije rubove struje, a u toplijem delu godine rado uzima insekte sa površine.
Kako se peca
Mušicu vodi što prirodnije, bez povlačenja koje bi je ubrzalo u odnosu na tok. Kada se riba hrani na površini, suva mušica omogućava da vidiš uzimanje; kada nema podizanja, nimfa se vodi ispod površine. Pri gaženju napreduj polako, da ne podigneš mulj i ne uznemiriš ribu ispred sebe.
Pristup vodi
Automobilom se prilazi lokalnim asfaltnim putem kroz selo Vitovnica. Put prati tok reke prema manastiru Vitovnica i izletištu Trest.
Parking je dostupan u zoni manastira Vitovnica, kao i kod okolnih ugostiteljskih i seoskih smeštaja.
Pravila i dozvole
Za rekreativni ribolov potrebna je dozvola, prema podacima za 2026. godinu. Dobija se kod korisnika ribarskog područja preko ovlašćenih sportsko-ribolovnih klubova i distributera, među kojima je SRK „Ribolovačka priča“. Godišnja dozvola za seniore u 2026. košta 9.000 RSD. Za lica starija od 65 godina, žene i lica sa telesnim oštećenjem od 60% do 80% cena je 4.500 RSD. Dozvola od 800 RSD namenjena je licima sa telesnim oštećenjem od 80% i više, licima sa potpunim gubitkom radne sposobnosti, vojnim i civilnim invalidima rata sa oštećenjem od 60% i više, kao i mlađima od 18 godina. Dnevna dozvola košta 1.300 RSD, a nedeljna 2.600 RSD.
Prema starijim opštim pravilima u Srbiji, zabranjen je lov riba tokom mresta i propisanog lovostaja, a opšta najmanja lovna mera za potočnu pastrmku iznosi 25 cm; na Vitovnici je obavezno njeno vraćanje bez obzira na veličinu. Opšta pravila za 2026. zabranjuju lov šarana od 1. aprila do 31. maja i određuju najmanju lovnu meru od 40 cm za šarana i štuku.
Prema opštim pravilima iz 2023, zabranjen je noćni lov mladice, lipljana i pastrmke. Zabranjen je i lov ribe rukom, eksplozivom, strujom, ostima, podvodnom puškom, hemijskim i omamljujućim sredstvima i veštačkim svetlom. Za sve alohtone vrste dozvoljen je neograničen izlov.