Gazivode, poznate i kao Ribarićko jezero, slatkovodno su jezero u Srbiji, u oblasti Zubinog Potoka i Tutina. Peca se sa obale i iz čamca; prema starijim pravilima, potrebna je dozvola. Među ribama koje privlače pecaroše su smuđ, šaran, som i pastrmka.
- Veličina
-
Površina 923,7 ha
O vodi
Gazivode imaju obalu sa pristupačnim delovima, plićim uvalama i skarpama, dok čamac otvara pristup dubljoj vodi. Maksimalna dubina je oko 105 m, a brana je visoka 107 m. Takav raspon dubina traži da pecaroš mesto bira prema sezoni i ribi koju traži, umesto da se uvek zadrži uz samu obalu.
Prema starijim podacima, površina jezera kreće se od oko 9,237 do 12 km², oko 9,2 km² nalazi se na Kosovu, a oko 2,7 km² u centralnoj Srbiji, u opštini Tutin; nadmorska visina je približno od 694 do 700 m. Deo jezera i priobalja u opštini Tutin obuhvaćen je Specijalnim rezervatom prirode „Mojstirsko-Draške planine“, proglašenim 2024. godine.
Upravljanje vodom i ribljim fondom vezuje se za Javno preduzeće „Ibar“, uz saradnju lokalnih institucija, Udruženja sportskih ribolovaca „Mokra Gora“ iz Zubinog Potoka i Ribočuvarskog udruženja „Jezero Gazivode“. Na jezeru deluje i Udruženje sportskih i rekreativnih ribolovaca „Ujmani“. U vodi živi 16 ribljih vrsta, a plansko poribljavanje šaranom deo je brige o ribljem fondu.
Ribe u vodi
Smuđ, šaran i som daju različite razloge da se na Gazivode ponese ozbiljniji pribor. Smuđ se obično traži uz prelaze dubine, tvrdo dno i prepreke, naročito kada svetlo oslabi. Šaran se često hrani uz rubove plićaka i zaklone, a mirno mesto i precizno ponavljanje zabačaja obično znače više od stalnog premeštanja. Krajem decembra 2020. godine jezero je poribljeno sa pet tona šarana za mrest, pojedinačne težine od 1,5 do 2 kg.
Som se obično drži dubljih zaklona i izlazi da se hrani pri slabijem svetlu; za njega se pribor bira tako da može da izdrži snažan prvi beg. U jezeru živi i potočna, odnosno jezerska pastrmka. Pastrmka uglavnom traži hladniju vodu bogatu kiseonikom, pa joj se položaj menja sa zagrevanjem površinskog sloja.
Klen i skobalj takođe su deo ribljeg sveta Gazivoda. Klen je oprezan uz obalu, pa tih prilaz i nenametljivo plasiranje mamca često odlučuju hoće li gristi. Deverika se obično traži pri dnu, dok se uklija, poznata i kao beovica, češće hrani u višim slojevima. U jezeru žive i potočna mrena i Keslerova krkuša.
Kako se peca
Sa obale se peca na pristupačnim mestima, u plićim uvalama i uz skarpe, a koristi se i gaženje u priobalnom pojasu. Iz čamca se lovi na sidru dalje od obale ili se pretražuju dublji delovi jezera. Kod takvog traženja ribe korisnije je pratiti promenu dubine i zaklon nego nasumično menjati pravac zabačaja.
Muvanje smuđa spada među popularnije načine ribolova na Gazivodama, a mamac je mala prirodna ribica, odnosno keder. Od maja do septembra ribica se iz čamca plasira ka plitkoj obali, na dubinama do desetak metara, uz prepreke, panjeve i skarpe. Ta praksa obuhvata sumrak i noć, uz ograničenja noćnog ribolova navedena u pravilima. Od oktobra do marta smuđ se traži na dubinama od 15 do 40 metara, uz rubove podvodnih sprudova i stena. Prirodnom ribicom lovi se i som.
Za belu ribu i šarana koriste se ribolov na dnu, hranilicom ili dubinskim priborom, kao i ribolov na plovak. Beli crvići su naročito efikasan mamac za krupnu deveriku. Pri lovu hranilicom vredi održavati preciznost zabačaja kako bi se riba zadržavala na uskom hranjenom mestu.
Varaličarenje se koristi za grabljivice, a varaličarenje i mušičarenje za pastrmku i klena. Mamac treba voditi uz zaklon ili prelaz dubine, uz promenu brzine kada nema udarca. Za skobalja se tradicionalno koristi hleb; važno je da mamac bude postavljen u sloj u kojem se riba hrani.
Pristup vodi
Više tačaka silaska do vode nalazi se duž pravca Zubin Potok – Ribariće / Novi Pazar. Uz taj deo obale postoje uređeni i prirodni prostori oko plaža i priobalja. Pristup vodi postoji i u zoni Vitkovice.
Pravila i dozvole
Prema starijim opštim pravilima u Srbiji, za sportski i rekreativni ribolov potrebna je dozvola, a zabranjeni su ribolov rukom, eksplozivom i rasprskavajućim sredstvima, harpunom, ostima, podvodnom puškom, vatrenim oružjem, električnom strujom, veštačkim svetlom, otrovima i hemikalijama, kao i grabuljanje, odnosno kačenje ribe udicom za telo. Po opštem cenovniku za Srbiju iz 2020. godine, godišnja dozvola koštala je 7.000 dinara, dnevna 1.000 dinara, a višednevna 2.000 dinara.
Opšti propis iz 2018. godine predviđa trajni lovostaj za zaštićene vrste, među kojima su kečiga, linjak, zlatni karaš i čikov. Za potočnu pastrmku je prema opštem pravilu za 2026. godinu lovostaj od 1. oktobra do 1. marta. Opšte ograničenje za 2026. godinu zabranjuje noćni ribolov salmonidnih i ostalih vrsta od 21:00 do 03:00 tokom letnjeg računanja vremena, odnosno od 18:00 do 05:00 tokom zimskog računanja vremena, osim ako korisnik drugačije ne odredi.
Prema opštim pravilima za 2026. godinu, najmanja lovna dužina za skobalja, deveriku i ploticu iznosi 20 cm, za mrenu 25 cm, a za šarana 30 cm. Deo Gazivoda i priobalja na teritoriji opštine Tutin nalazi se u Specijalnom rezervatu prirode „Mojstirsko-Draške planine“, proglašenom Uredbom iz 2024. godine.
