Ibar je brza slatkovodna reka u Srbiji, sa klisurom, brzacima i mirnijim potezima na pravcu Kraljevo–Raška. Peca se uglavnom sa obale; prema starijim podacima, potrebna je dozvola, uz povremene zabrane na mrestilištima. Među ribama su skobalj, rečna mrena, klen i bucov.
- Veličina
-
Dužina u regionu 137,5 km
O vodi
Ibar, poznat i kao Ibër, izvire podno Hajle, na približno 2.400 m nadmorske visine. Brza je i neplovna reka, sa brojnim brzacima i bukovima, klisurom i mirnijim delovima toka. Na brzačkim deonicama voze se rafting i kajak, dok se ribolov pretežno odvija sa obale.
Duž toka nalazi se ekološki značajno područje „Ibarska klisura“, deo ekološke mreže Srbije, kao i Spomenik prirode „Crni bor u klisuri reke Ibar“. Gornji deo sliva gravitira ka Parku prirode „Golija“.
Prema starijim podacima, ukupna dužina Ibra je od 272 do 276 km, a površina sliva od 8.059 do 13.059 km². U plićim delovima i klisuri prosečna dubina je navodno oko 1 m. Smena plitke, brze vode i mirnijih poteza traži da se pribor prilagodi mestu na kojem se zabacuje.
Ribe u vodi
Skobalj, poznat i kao podust, i rečna mrena privlače pecaroše koji vole rad u struji. Skobalj obično pase alge sa kamenog dna, pa ga treba tražiti na ujednačenom toku i prelazima dubine. Rečna mrena se drži pri dnu, naročito oko kamenja i iza prepreka koje lome struju; često bolje grize pri slabijem svetlu.
Klen i bucov su zanimljivi varaličarima. Klen obično koristi zaklon uz obalu i granicu mirne i brze vode, dok bucov plen često napada pri površini, na prelivima i spojevima struja. Za klena je važan tih prilaz, a kod bucova precizan zabačaj prema mestu na kojem se hrani.
U Ibru žive i som, štuka, šaran i deverika. Som se obično traži uz dublje zaklone i prelaze dna, a štuka u sporijoj vodi uz zaklon iz kojeg može da napadne plen. Šaran i deverika češće se hrane na mirnijim potezima; mamac položen na dno i odmereno prihranjivanje dobar su početak.
Potočna pastrmka zastupljena je pretežno u gornjem toku i planinskim pritokama, a gornji tok i klisura poribljavani su mlađu pastrmke. U hladnoj, bistroj vodi obično zauzima zaklon iza kamena ili uz rub brzaka, odakle uzima hranu koju donosi struja. Riblji svet dopunjuju potočna mrena i krkuša, a tu je i dvoprugasta ukljeva, poznata kao belica.
Kako se peca
Na Ibru se dominantno peca sa obale. Za skobalja i mrenu koristi se ribolov na plovak, naročito bolonjez tehnika sa lakšim plovcima prilagođenim brzacima. Mamac treba voditi prirodno niz struju, uz kontrolu dubine, da ne prelazi previsoko iznad dna. Fider se primenjuje u mirnijim delovima toka, gde je lakše zadržati hranilicu na mestu.
Varaličarenje je usmereno na klena, bucova i soma. Koriste se manji vobleri i mali silikonci, uključujući silikonske imitacije račića i ribica, a rade se i leptiri i glavinjare. Lakšu varalicu treba provesti uz ivicu struje i zaklona; za soma pribor mora biti usklađen sa snagom ribe i tokom.
Mušičarenje se primenjuje na potočnu pastrmku i klena, a u bistrijim, gornjim delovima toka posebno se koristi nimfarenje. Nimfu treba pustiti da putuje što prirodnije, bez zatezanja koje je neprirodno povlači kroz vodu.
Ribolov prirodnim mamcima obuhvata:
- hleb,
- ružu hleba,
- hlebne pahulje.
Koriste se i mesni crvići, odnosno beli crvići na udici pojedinačno ili u snopu, kao i gliste. Za skobalja su popularne alge, naročito vodena trava kladofora; pri vođenju na plovak važno je da mamac prati brzinu vode pri dnu.
Pristup vodi
Obali se pristupa duž toka koji prati Ibarska magistrala na pravcu Kraljevo–Raška. Gradski i prigradski prilazi nalaze se na kejovima i obalama u Kraljevu, Mataruškoj Banji, Ušću i Raški.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, za rekreativni ribolov potrebna je dozvola, koja se dobija preko ovlašćenog korisnika ribarskog područja, lokalnih ribolovačkih udruženja ili specijalizovanih prodavnica. Ribarskim područjem „Ibar“ u ovom delu sliva upravlja „Plus Sport“ d.o.o. iz Kraljeva, sa sedištem u Adranima. Korisnik je obavezan da sprovodi godišnji program poribljavanja.
Prema podacima za 2024. godinu, godišnja dozvola koštala je 9.000 dinara, dnevna 1.300 dinara, a sedmodnevna 2.600 dinara. Povlašćena godišnja dozvola za žene, lica starija od 65 godina i lica sa invaliditetom iznosila je 4.500 dinara. Isti iznosi najavljeni su i za 2027. godinu.
Na toku i pritokama Ibra pojedina prirodna plodišta i mrestilišta povremeno se zatvaraju za svaki ribolov odlukama korisnika, uključujući mrestilišta skobalja i pastrmske zone u gornjem toku i klisuri. Opšta pravila u Srbiji zabranjuju ribolov:
- mrežama,
- vršama,
- parangalima,
- strujom,
- ostima,
- otrovima,
- eksplozivom.
Prema opštim pravilima za 2026. godinu, lovostaj za štuku traje od 1. februara do 31. marta, za soma od 1. maja do 15. juna, a za smuđa od 1. marta do 30. aprila. Za potočnu pastrmku lovostaj traje od 1. oktobra do 1. marta. Trajno je zabranjen ribolov na kečigu, morunu, zlatnog karaša, čikova, crnku, peša i vretenare.
Dnevno je dozvoljeno zadržavanje do 5 kg plemenite ribe ili ribe bele vrste, odnosno jednog kapitalnog primerka. Minimalne lovne mere prema opštim pravilima za 2026. godinu iznose 40 cm za štuku i smuđa, a 60 cm za soma.