Šasko jezero je slatkovodna voda kod Ulcinja, u primorskoj oblasti Crne Gore, sa trščanim obalama i vezom sa Bojanom. Peca se pretežno iz manjih čamaca, a prema starijim pravilima potrebna je dozvola i poštovanje lovostaja i zabrane noćnog ribolova. Među ribama su krap, ukljeva, grgeč i brancin.
- Veličina
-
Površina 321,1 ha
O vodi
Šasko jezero kod Ulcinja povezano je sa Bojanom preko kanala Sv. Đorđa, stalno ili povremeno, zavisno od vodnih prilika. Ta veza dovodi migratorne i morske vrste među slatkovodnu ribu. Jezero je ribolovno područje namijenjeno sportsko-rekreativnom i privrednom ribolovu.
Južna obala je strma i stjenovita, sa uskim pojasom trske. Ostali djelovi uglavnom su plitki, zabareni i obrasli močvarnim rastinjem, pa se sa kopna može pecati na rijetkim otvorima u vegetaciji. Manji čamci kroz kanale u trsci izlaze na otvorenu vodu i nose najveći dio ribolova.
Prema starijim podacima, površina jezera kreće se od 315 do 380 ha, prosječna dubina od 4 do 6 m, a najveća od 8 do 9 m. Najdublja mjesta vezuju se za podvodne izvore oko Begovog oka, ispod Briske gore. Površina vode leži na približno 1 do 5 m nadmorske visine, a u jezeru živi od 23 do 44 vrste riba iz 11 porodica.
Dno jezera spušta se ispod nivoa Jadranskog mora, pa je Šasko jezero druga po veličini kriptodepresija u Crnoj Gori. Prepoznato je kao Emerald područje, važno stanište za ptice i ključno područje biodiverziteta. Proglašenje parka prirode pokretano je više puta kroz studije zaštite, ali samostalno upravljanje zaštićenim prirodnim dobrom u praksi još nije u potpunosti zaokruženo.
Među stranim ili invazivnim vrstama prisutan je i plavi rak, poznat kao plava kraba. Jezero nema aktivno udruženje ili drugo pravno lice koje gazduje ribljim resursima, pa ribolov funkcioniše bez efektivne kontrole i organizovanog upravljanja.
Ribe u vodi
Krap je među glavnim autohtonim slatkovodnim vrstama jezera. Ovu ribu obično vrijedi tražiti uz granicu rastinja i čistijeg dna, gdje može da se hrani bez probijanja kroz gustu vegetaciju. Najčešće se aktivnije hrani u toplijem dijelu godine, naročito rano ujutru i predveče, u granicama dozvoljenog vremena ribolova.
Ukljeva, skadarski klijen i grgeč takođe žive u jezeru. Ukljeva se obično okuplja u jatima u gornjim slojevima vode i dobro reaguje na sitan zalogaj i lagan pribor. Klijen često obilazi zaklon i granicu mirnije i pokretne vode, dok grgeč prati sitnu ribu uz rastinje i promjene dubine; za njega se isplati mijenjati položaj dok se ne pronađe jato.
Od ostalih slatkovodnih riba tu su ljolja, odnosno lola, zatim šaradan i bodorka, koju lokalno zovu brcak ili brona. Evropska jegulja pripada migratornim vrstama koje koriste vezu jezera i Bojane. Ona se obično drži pri dnu i u zaklonu, a aktivnija je pri slabijem svjetlu, uz obavezno poštovanje dozvoljenih sati ribolova.
Brancin, poznat i kao lubin, i cipal, odnosno skakavica, dio su ribljeg svijeta ove vode, zajedno sa gavunom, iverkom i kublom. Brancin obično lovi sitnu ribu i bolje reaguje kada se mamac vodi uz zaklon ili kroz prolaz kojim plijen prolazi. Bezribica i gambuzija prisutne su kao strane ili invazivne vrste.
Kako se peca
Na Šaskom jezeru većina ribolova i tradicionalnog izlova odvija se iz manjih čamaca, koji kroz kanale u trsci izlaze na otvorenu vodu. Sa obale se peca na rijetkim pristupačnim otvorima u vegetaciji. Zbog mulja i gustog podvodnog rastinja, praktičan izbor su ivice trske i prirodni otvori, odnosno oka, gdje je lakše spustiti mamac i izvući zakačenu ribu.
Za krapa se u vodama ovog sliva koristi klasičan šaranski ribolov. Od mamaca u toj praksi koriste se kuvani kukuruz, boile i peleti, a koriste se i valjci i hljebno tijesto. Gliste i crvići dopunjuju izbor prirodnih mamaca. Na muljevitom dnu korisno je provjeriti da mamac nije potonuo u mekan sloj ili ostao skriven u travi.
Dubinski ribolov, fider i metod fider takođe pripadaju tehnikama koje se koriste u ovom slivu. Hranilicu i završni dio sistema treba prilagoditi mekom dnu, a hraniti odmjereno i precizno umjesto rasipanja hrane po velikoj površini.
Bijela riba se u vodama sliva lovi na plovak u plićacima i uz trsku, a koristi se i meč tehnika. Lagan plovak i osjetljivo podešen pribor olakšavaju uočavanje sitnih udaraca, naročito kada riba uzima oprezno. Varaličarenje na otvorenijim djelovima koristi se za grgeča i brancina; varalicu vrijedi voditi uz spoljašnju ivicu rastinja, gdje grabljivica može da presretne plijen.
Pristup vodi
Do jezera vode lokalni i neasfaltirani zemljani putevi preko Vladimira, sela Šas i padina Briske gore. Direktan prilaz vodi sa kopna je otežan: južna obala je strma i stjenovita, dok su ostali djelovi plitki, zabareni i obrasli gustom trskom.
Pješački pristup mjestima za pecanje svodi se na rijetke otvore u obalskoj vegetaciji. Uz jezero postoje improvizovana lokalna privezišta i drveni vezovi.
Pravila i dozvole
Prema starijim pravilima, za sportsko-rekreativni ribolov u Crnoj Gori potrebna je ribolovna dozvola, uz poštovanje lovostaja i ograničenja vremena ribolova. Na Šaskom jezeru nema internog zoniranja sa posebnim ribolovnim zonama.
U sportsko-rekreativnom ribolovu zabranjeni su privredni i destruktivni alati: mreže i parangali, kao i upotreba struje, plina, eksploziva i ostiju. Noćni ribolov je zabranjen u proljeće i jesen od 20:00 do 04:00, ljeti od 21:00 do 03:00, a zimi od 19:00 do 05:00. Opšti izuzetak za noćni šaranski ribolov uslovljen je posebnim aktom.
Prema opštim pravilima, najmanja lovna mjera za krapa je 40 cm, a za skakavicu 25 cm.