Buško jezero je velika slatkovodna akumulacija u Bosni i Hercegovini, u Hercegbosanskoj županiji, odnosno Kantonu 10. Peca se sa obale i iz čamca, uz obaveznu dozvolu, lovostaje i ograničenja pribora i mamaca. Glavne ribolovne mete su som, smuđ i šaran.
- Veličina
-
Površina 4.570,3 ha
O vodi
Buško jezero pripada širem hidrološkom sistemu Livanjskog polja. Dvije trećine njegove površine pripadaju opštini Tomislavgrad, a jedna trećina gradu Livnu. Površina jezera iznosi 4.570,3 ha; prema starijim podacima, prostire se na 55,8 do 57,7 km², najveća dubina iznosi od 15 do 17,3 m, a nadmorska visina od 716 do 716,5 m. Livanjsko polje je od 2011. na IBA listi i Ramsarskom popisu.
Jezero je službeno proglašeno zasebnom ribolovnom zonom. Ribolovno pravo povjereno je preduzeću OBrEEn d.o.o. Livno, koje je u martu 2020. sa nadležnim ministarstvom Hercegbosanske županije potpisalo desetogodišnji ugovor o koncesiji. Ekološka udruga sportskih ribolovaca „Buško jezero“ okuplja sportsko-rekreativne ribolovce, sprovodi ekološke akcije i prijavljuje nepravilnosti.
Peca se sa obale i iz čamca, a koncesionar raspolaže motornim čamcima za ribolov i turističke obilaske. Na jezeru se održavaju ribolovna takmičenja, među njima i Spin kup, sa obale i iz čamaca.
Ribe u vodi
Som, smuđ i šaran glavne su mete zbog kojih se dolazi na Buško jezero. Som ovdje može biti pravi kapitalac: rekord jezera iz 2023. iznosi 225 cm, a iste godine ulovljeni su i primjerci dugi 215 cm i 199 cm. Ulov iz 2016. imao je 183 cm i 53 kg, a love se i drugi primjerci teži od 50 kg. Som se obično traži uz dublje dijelove i prelaze dna, gdje mu se varalica može voditi sporo i blizu zaklona; često je aktivniji kada svjetlost oslabi.
Smuđ daje kapitalne ulove od 8 do preko 10 kg. Ovu grabljivicu obično vrijedi tražiti uz tvrđe dno i promjene dubine, naročito po slabijem svjetlu. Pri džigovanju je važno pratiti propadanje varalice, jer udarac često dođe upravo tada.
Šaran se poribljava: u aprilu 2022. uneseno je oko 10.000 komada šaranske mlađi i 100 polno zrelih mužjaka radi obnove matičnog fonda. Šarana obično treba tražiti tamo gdje nalazi hranu uz dno, a na dubinku je važnije precizno zabacivanje i odmjereno prihranjivanje nego stalno premještanje sistema. Često bolje grize u mirnijim dijelovima dana i tokom stabilnog vremena.
U jezeru žive i klen, babuška i deverika, kao i jezerska pastrmka i potočna pastrmka. Kraški riblji svijet čine oštruljak, poznat i kao oštrulj, te autohtone i endemske vrste podbila i drlja.
Kako se peca
Sa obale se peca i rekreativno i takmičarski, dok čamac omogućava pretraživanje vode dalje od obale. Varaličarenje i džigovanje koriste se za soma i smuđa sa oba položaja. U upotrebi su silikonske varalice, silikonci na džig glavama i vobleri, kao i dvostruke kašike, odnosno blekeri. Zbog zabrane trokuka, varalice treba koristiti sa dozvoljenim udicama.
Iz čamca se primjenjuje i vertikalno varaličarenje, uz sonar za pretraživanje vode. Za smuđa varalicu obično treba zadržavati blizu dna, uz kratka podizanja i kontrolisano spuštanje. Za soma je potreban snažniji pribor i pouzdana kočnica, naročito kada se računa na kapitalca.
Šaran se lovi tradicionalno na dubinku i modernim šaranskim ribolovom, a koristi se i ribolov na plovak. Za šarana i bijelu ribu upotrebljavaju se standardne smjese i kukuruz, zatim boile, gliste i crvi. Mamac treba uskladiti sa veličinom udice, a prihranu dodavati odmjereno, da riba ostane uz hranilište bez preobilnog hranjenja.
Mušičarenje je takođe zastupljeno, sa suhim mušicama, mokrim mušicama, nimfama i strimerima. Suhu mušicu obično ima smisla ponuditi kada riba uzima hranu sa površine, dok se nimfom ili strimerom pretražuju dublji slojevi.
Pristup vodi
Vodi se prilazi oko Grabovice i Prisoja, kao i kod Podhuma, Podgradine i Bilog Polja. Jedan od pristupa je i pješčana plaža Marinovac.
Kod kompleksa Eco-selo Grabovica nalazi se uređen besplatan parking. Ribolovci i izletnici koriste i proširenja i vidikovce uz magistralni put M6.1, uključujući prevoj i vidikovac uz taj put.
Čamci se spuštaju sa pristupačnih, blažih obala i plaža.
Pravila i dozvole
Prema starijim podacima, potrebna je ribolovna dozvola, koju izdaje i prodaje OBrEEn d.o.o. Livno, odnosno ribočuvarska služba na terenu; kontakti su na tablama i zvaničnoj stranici. Lokalni cjenovnik iz 2016. predviđao je dnevnu dozvolu od 10 KM i vikend-dozvolu od 20 KM, dok je godišnja koštala 100 KM za seniore, 50 KM za penzionere i RVI, a 25 KM za juniore. Opšte pravilo FBiH iz 2023. propisuje standardnu jednodnevnu dozvolu od 20 KM.
Opšti pravilnik FBiH iz 2005, sa dopunama, određuje lovostaj na šarana od 1. aprila do 31. maja, na smuđa od 1. marta do 31. maja, a na soma od 1. aprila do 15. juna. Opšti pregled za 2026. za soma daje drugi period, od 1. maja do 30. juna. Za potočnu i jezersku pastrmku opšti lovostaj po pravilniku iz 2005. traje od 1. oktobra do 28. februara.
Opšte lovne mjere iz pravilnika iz 2005. i pregleda za 2026. iznose 40 cm za smuđa i 30 cm za šarana, dok je za soma mjera 50 ili 60 cm. Za potočnu pastrmku mjera je 25 cm, za jezersku pastrmku 40 cm, a za klena 20 ili 30 cm. Opšti dnevni limit za FBiH iz 2026. iznosi 1 soma, 3 smuđa i 5 šarana, uz 5 potočnih pastrmki i 10 klenova. Starije ograničenje iz 2015. predviđa najviše 4 komada za određene plemenite ciprinide i smuđa.