Bovansko jezero je veštačka akumulacija na Moravici u Srbiji, uz put Aleksinac–Sokobanja. Peca se sa obale i iz čamaca na vesla; prema starijim pravilima potrebna je dozvola, uz sezonsku zabranu u mrestilištu kod Trubarevca. Među glavnim ribolovnim metama su som, smuđ, šaran i deverika.
- Veličina
-
Površina 216,1 ha
O vodi
Bovansko jezero nastalo je pregrađivanjem Moravice. Uz njega prolazi regionalni put Aleksinac–Sokobanja, a ribolovni potezi protežu se od prostora kod brane i sela Bovan do sektora kod Trubarevca, poznatih kao „Prvi i Drugi asfalt“. Razlika između plitkog gornjeg dela i dubine kod brane važna je pri izboru mesta i načina pecanja.
Prema starijim podacima, površina jezera kreće se od 216,1 do 500 ha pri maksimalnom vodostaju, dužina je od 6 do 8 km, a najveća dubina kod brane od 50 do 80 m, zavisno od vodostaja. Širina dostiže 400 m. U gornjem, plitkom delu prosečna dubina je ispod 2 m, dok se područje kod ušća Moravice nalazi na oko 250 m nadmorske visine.
Na ušću Moravice nalazi se zaštićena ribolovna zona razmnožavanja ribe, površine oko 130 ha. Godine 2021. podneta je inicijativa za formalnu zaštitu tog lokaliteta kao prirodnog područja. Ribarskim područjem „Južna Morava II“ upravlja Savez organizacija sportskih ribolovaca „Južna Morava II“, u saradnji sa lokalnim udruženjima iz Sokobanje, Aleksinca i Niša.
Jezero ima i priču o pravim kapitalcima: jedan pecaroš je u avgustu 2011. na durdubak ulovio soma teškog 104 kg i dugog 2,52 m. Lovljeni su i somovi od 70 do 82,5 kg, tolstolobik od 40 kg i šaran teži od 15 kg.
Ribe u vodi
Som i smuđ uneti su poribljavanjem 1984. godine i spadaju među važne mete pecaroša. Som se obično traži uz dno, zaklone i prelaze dubine, naročito kada oslabi svetlo. Smuđ često grize uz tvrđe dno i promene dubine; sporije vođenje mamca blizu dna naročito koristi u hladnijoj vodi.
Po formiranju akumulacija je poribljena šaranskim vrstama, među kojima su bili šaran, amur, babuška, poznata i kao srebrni karaš, i karaš. USR „Moravica“ kasnije je nastavio plansko i povremeno poribljavanje, u zavisnosti od sredstava. Šaran se obično traži na prelazima između plićaka i dubine, uz precizno hranjenje, dok amur radije obilazi toplije delove uz vodeno bilje. U jezeru žive beli tolstolobik i sivi tolstolobik, a poribljavanje je obavljano tolstolobikom.
Deverika je važna za pecanje sitnijim priborom: najčešće se hrani pri dnu i dobro reaguje na uredno hranjeno mesto. Babuška takođe uzima mamac pri dnu, a u toplijoj vodi ume odlučno da povuče. Bodorka, odnosno žutooka, i beovica, poznata i kao belica, upotpunjuju ulov bele ribe. Grgeč, koga pecaroši zovu i bandar, obično se traži uz zaklone i jata sitne ribe, gde mala varalica može brzo da donese udarac.
Od drugih grabljivica tu su štuka i klen, dok je manić zanimljiv pecarošima koji poznaju njegovu sklonost hladnoj vodi. Linjak se obično traži uz bilje i mekše dno. Među pratećim vrstama su skobalj i potočna mrena, a sitniji riblji svet čine gavčica i vijun. Prisutni su i sunčanica i cverglan.
Kako se peca
Na Bovanskom jezeru peca se sa obale i iz čamaca na vesla. Za deveriku i babušku koriste se fider i meč štapovi, uz vegler i kliznu montažu. Hrana i mamac često se plasiraju na 50–60 metara, pa precizno ponavljanje zabačaja znači više od samog dometa. Kod fidera treba uskladiti hranilicu sa daljinom i uslovima, a meč pribor podesiti tako da mamac ostane u željenom sloju vode.
Varaličarenje grgeča oslanja se na silikonske varalice i leptire, dok se som lovi silikonskim glavinjarama i džigovima. Smuđ se leti i u večernjim satima traži tonućim i zaranjajućim voblerima u srednjim slojevima, do 4 m dubine. Promena brzine vođenja i kratka zastajkivanja često su korisniji od neprekidnog ravnomernog povlačenja.
Dubinski ribolov sa klizećim olovom primenjuje se za smuđa, posebno u rano proleće i kasnu jesen, kao i za šarana i soma. Muvanje kederom podrazumeva povlačenje kedera radi izazivanja grabljivice. Kod takvog pecanja važno je zadržati dobar dodir sa mamcem i razlikovati dodir dna od uzimanja ribe.
U ribolovu prirodnim mamcima koriste se kuvano žito i kukuruz šećerac, ali i hleb, korica hleba i kuvani pirinač. Biljni mamci biraju se i radi izbegavanja cverglana. Od sitnijih životinjskih mamaca koriste se pinki crvići, gliste i larve komaraca. Za smuđa se stavljaju keder i riblji filet, dok se krupan som čeka na durdubak, snop glista ili živu ribu.
Pristup vodi
Obali se prilazi na više mesta duž regionalnog puta Aleksinac–Sokobanja i u uvalama. Prilazi za ribolov postoje i u blizini brane kod sela Bovan.
Kod Trubarevca su poznati ribolovni sektori „Prvi i Drugi asfalt“. Na plažama kod sela Bovan mogu se iznajmiti plovila.
Pravila i dozvole
Prema starijim pravilima, za ribolov je potrebna dozvola, koja se dobija u ribolovačkim udruženjima u Aleksincu, Sokobanji ili Nišu, dok se dnevna može kupiti i na terenu kod ribočuvara; po starijem cenovniku USR „Moravica“ Sokobanja dnevna košta 2.000, a nedeljna 3.000 dinara. Za 2026. godinu jedinstvena godišnja dozvola za rekreativni ribolov u Srbiji košta 9.000 dinara; za starije od 65 godina, žene i lica sa određenim telesnim oštećenjima cena je 4.500 dinara, a za mlađe od 18 godina i teže invalide 800 dinara.
