Cijevna je brza, plitka kraška rijeka u Crnoj Gori, u oblasti Podgorice i Tuzi, sa kanjonom, brzacima i virovima. Prema starijim pravilima, potrebna je dozvola, a na mušičarskim revirima u 2026. važe „uhvati i pusti“ i isključivo vještačka mušica. Među ribama su jadranska potočna pastrmka, strun i skadarski klen.
- Veličina
-
Dužina u regionu 58,4 km
O vodi
Cijevna, poznata i kao Lumi i Cemit, slatkovodna je kraška rijeka proglašena ribolovnom vodom. Brza je i plitka, sa kaskadama, suženjima korita i virovima između stijena. Takav tok traži ribolov sa obale i kretanje uz korito, a nepogodan je za plovidbu čamcem. Posebni mušičarski reviri dio su njenog ribolovnog karaktera.
Prema starijim podacima, ukupna dužina Cijevne iznosi oko 56 do 58,4 km. Kroz Crnu Goru protiče 33 km. Ukupan visinski pad rijeke veći je od 1.350 metara, dok se hidrološki profil nalazi na približno 138 m nadmorske visine. Okolni vrhovi kanjona dosežu visine od preko 1.100 do 2.000 m.
Kanjonska dolina u pograničnoj oblasti sa Albanijom dostiže dubinu veću od 1.000 metara, a u Albaniji prelazi 1.400 metara. U konglomeratnom dijelu toka korito je mjestimično usječeno do 10 metara, uz širinu od pola do jednog metra. Nijagarin vodopad visok je oko 10 metara; usjeci i suženja daju obali sasvim drugačiji karakter od otvorenih riječnih poteza.
Prema starijim podacima, ukupna površina sliva iznosi oko 360 km², a sliv do hidrološke stanice Trgaj oko 383 km². Površina sliva na teritoriji Crne Gore iznosi 130 km².
Kanjon Cijevne proglašen je Spomenikom prirode 2017. godine, a zaštićeno područje obuhvata 5.191,15 ha. Prepoznat je i kao međunarodno područje EMERALD ME0000008, kao i područje značajno za ptice i biljke, sa oznakama IBA i IPA. Zaštićenim dijelom upravlja Opština Tuzi, odnosno Sekretarijat za urbanizam.
SRK „Podgorica“ gazdovao je Cijevnom na teritoriji Glavnog grada po ugovoru koji je istekao 1. jula 2023. godine. Na javni oglas iz 2023. nije bilo prijavljenih korisnika, a inicijativa za osnivanje SRK „Tuzi“ nije realizovana. Informativne table na mušičarskim revirima postavljene su prema projektu iz 2016. godine.
Ribe u vodi
Jadranska potočna pastrmka daje ovoj vodi prepoznatljiv ribolovni pečat, a primjerci potočne pastrmke u Cijevni najčešće dostižu težinu do oko 1 kg. Pastrmku obično vrijedi tražiti iza kamena, uz granicu brže i sporije vode i na ulazu u vir, gdje može da uzima hranu bez stalne borbe sa strujom. Kada insekti izlijeću i riba se podigne, pecarošu je važno da mamac prođe prirodno, bez zatezanja preko toka.
U Cijevni žive i strun i glavatica, s tim što je glavatica pod zabranom ulova. Skadarski klen se obično traži uz zaklon i mirnije rubove toka; oprezan prilaz i precizan zabačaj često znače više od stalnog mijenjanja mamca.
Uz potočnu mrenu i jadransku mrenu, rijeku nastanjuje endemična moračka jelšovka, poznata i kao mekiš. Tu je i jegulja. Mrene se uglavnom drže dna, pa njihove navike treba imati na umu kada se posmatra kako riba koristi brže i mirnije djelove korita.
SRK „Podgorica“ je 2025. godine dobio rješenje i saglasnost za plansko poribljavanje sliva Morače, uključujući Cijevnu, konzumnom kalifornijskom pastrmkom iz ribnjaka Mareza. Planom su predviđene jedinke težine od 150 do 250 grama.
Kako se peca
Mušičarenje
Na Cijevni se peca sa obale, uz kretanje pored stijena, brzaka i virova. Mušičarenje se prilagođava onome što voda radi: suve mušice koriste se tokom večernjeg izleta insekata, nimfe pri dnu brzaka, a strimeri u dubljim virovima. Večernji izlazak treba uklopiti u dozvoljeno vrijeme ribolova. Za ovakav ribolov koriste se štapovi klase #4–5, odnosno #3 za manje vodotoke, a na revirima udice bez kontrakuke.
Kod mušičarenja je korisnije prvo pročitati tok nego odmah produžavati zabačaj. Nimfu treba pustiti da prati struju pri dnu, dok suvu mušicu valja voditi bez neprirodnog povlačenja po površini.
Varaličarenje
Varaličarenje se praktikuje voblerima do 7 cm, uključujući tip Rapala Countdown u imitacijama pastrmke, kao i malim rotirajućim varalicama, odnosno spinerima. Varalicu je korisno provesti uz zaklon i ivicu struje, uz kontrolu dubine da ne zapinje stalno za dno. Ova tehnika dolazi u obzir na djelovima na kojima nije propisan isključiv lov mušicom.
Ribolov na plovak
Ribolov na plovak sa glistom primjenjuje se u dubljim i mirnijim virovima, van pastrmskih revira. Tamo gdje je takav ribolov dozvoljen, plovak treba podesiti tako da mamac prati mirniju vodu, umjesto da ga brza matica odmah izvuče iz vira.
Pristup vodi
Glavni prilaz iz Podgorice vodi regionalnim putem Podgorica – Dinoša – Cijevna Zatrijebačka, ka granici sa Albanijom. Koritu i mjestima za ribolov i rekreaciju prilazi se kod Kuća Rakića, odnosno Nijagarinog vodopada, na Trgaju i kod Dinoše. Pristupi postoje i u klisurastom i kanjonskom dijelu gornjeg toka.
Kod Nijagarinog vodopada i Trgaja za dolazak automobilom koriste se proširenja uz lokalne puteve i parking prostori kod kupališta i ugostiteljskih objekata. Uz obalu se dalje ide pješice, prateći korito, stijene, virove i brzake.
Pravila i dozvole
Prema starijim pravilima, za ribolov je obavezna dozvola po Zakonu o slatkovodnom ribarstvu, a zabranjeni su mreže, osti, struja, eksploziv i druga nedozvoljena sredstva, kao i prirodni mamci na salmonidnim revirima. Dozvole su se 2019. godine prodavale u prostorijama ribolovnog društva, ribolovnim radnjama u Podgorici i prostorijama Udruženja penzionera Podgorice. Tada su djeca do 14 godina bila oslobođena plaćanja, uz obavezno prisustvo punoljetnog pratioca sa dozvolom.
Po cjenovniku SRK „Podgorica“ iz 2020. godine, dnevna dozvola koštala je 10 eura, a mjesečna 25 eura. Godišnja dozvola za lica od 18 do 65 godina iznosila je 40 eura, penzionerska 25 eura, a omladinska, za uzrast od 14 do 18 godina, 15 eura. Revirska mušičarska dozvola koštala je 25 eura. Te cijene pripadaju periodu upravljanja kluba, čiji je ugovor istekao 1. jula 2023. godine.
Prema opštim pravilima za 2026. godinu, u vodama jadranskog sliva ribolov potočne pastrmke dozvoljen je van mrijesta i lovostaja, od 1. aprila. U svim vodama Crne Gore potpuna zabrana ulova glavatice i zetske mekousne pastrmke važi do 1. aprila 2029. godine. Po opštem pravilu iz 2018. godine, noćni sportsko-rekreativni ribolov zabranjen je u proljeće i jesen od 20:00 do 04:00, ljeti od 21:00 do 03:00, a zimi od 19:00 do 05:00 časova.
Opšte ograničenje iz 2018. godine dopušta ukupno najviše 5 riba dnevno, od čega najviše 2 jadranske potočne pastrmke. Najmanje lovne mjere prema pravilima za 2026. godinu iznose 25 cm za jadransku potočnu pastrmku, klena i jadransku mrenu, 35 cm za struna i 20 cm za potočnu mrenu.