Šujica, poznata i kao Šuica, slatkovodna je rijeka u Bosni i Hercegovini, u oblasti Tomislavgrada. Peca se uz obaveznu dozvolu udruženja „Stržanj“, a poseban dio toka uređen je kao mušičarski revir. Glavne ribe su potočna pastrmka, lipljen i klen, dok se štuka sreće u donjem toku.
- Veličina
-
Dužina u regionu 58 km
O vodi
Šujica prolazi kroz Šujičko i Duvanjsko polje, od izvorišne oblasti do ponora. Izvori Veliki i Mali Stržanj nalaze se na oko 1.000 m nadmorske visine, a sliv obuhvata oko 730 km². Prema starijim podacima, dužina rijeke je od oko 40 do 58 km.
Mušičarski revir dug je 4 km. Širina rijeke na njemu je od 10 do 15 m, a dubina od 0,5 do 2 m, pa pri izboru mjesta za gaženje treba računati i na dublje dijelove korita. Revir je prohodan i pristupačan cijelim tokom, a peca se sa obale i gaženjem.
Vodom upravlja Eko udruga športskih ribolovaca „Stržanj“ Šujica, kojoj je ugovorom iz aprila 2023. dodijeljeno desetogodišnje upravljanje ribolovnim pravom u zoni opštine Tomislavgrad. Prva ribolovna zona ide od izvora do Bojinog kamena, a druga od Bojinog kamena do ponora; obuhvaćene su i sve pritoke. Istim ugovorom korisnik je preuzeo obavezu označavanja mjesta na kojima je ribolov zabranjen.
U rijeci živi autohtoni plemeniti riječni rak. Voda se planski poribljava, a opština Tomislavgrad finansirala je poribljavanje i odlukom iz 2020. godine. Izvor Veliki Stržanj evidentiran je kao spomenik prirode, dok je vodotok Šujice u Prostornom planu iz 2021. predložen za zaštitu kao prirodni pejzaž.
Ribe u vodi
Potočna pastrmka je jedna od glavnih riba Šujice, a njena populacija dopunjava se poribljavanjem. U decembru 2022. u Šujičkom polju pušteno je oko 6.000 komada mlađi, veličine od 5 do 15 cm. Pastrmka obično zauzima zaklon uz kamen, podlokanu obalu ili prelaz iz brže u sporiju vodu; mušicu vrijedi provesti uz samu ivicu takvog zaklona, naročito ujutro i predveče.
Lipljen se najčešće traži u ravnomjernoj struji, gdje hrana prolazi istom putanjom. Kada uzima sa površine, miran prilaz i mušica koja plovi bez povlačenja često znače više od dalekog zabačaja. Na Šujici su 2012. opisani primjerci potočne pastrmke do 4 kg i lipljena do 50 cm.
Klen je takođe prisutan i obično traži pažljiv prilaz, jer se lako uznemiri u bistroj, plićoj vodi. Vrijedi ga tražiti uz zaklon i mirnije rubove struje, gdje može pokupiti hranu bez mnogo napora. Štuka se sreće u donjem toku, u Duvanjskom polju; za nju su tipična mjesta zasjede uz zaklon i prelaze između mirnije i pokretne vode.
Kako se peca
Na Šujici se peca sa obale i gaženjem korita. Mušičarenje je glavna tehnika na mušičarskom reviru, gdje su pravila iz 2012. predviđala samo jednu vještačku mušicu na udici bez kontra-kuke. Za pastrmku i lipljena važnije je da mušica prirodno prođe kroz struju nego da zabačaj bude dug; prvo obradi bližu vodu, pa tek onda zakorači dalje.
U donjem toku varaličarenje je usmjereno na grabljivice, uz voblere i spinerbajtove, odnosno spojne varalice. Za štuku je koristan predvez otporan na zube, a varalicu vodi uz zaklon i mijenjaj brzinu dok ne pronađeš vođenje na koje reaguje.
Pristup vodi
Rijeci se prilazi duž Šujičkog polja, oko naselja Šujica i uz Rimski most, poznat i kao Galečka ćuprija. Pristupi se nastavljaju kroz Duvanjsko polje do ponora Kovači.
Mušičarski revir dužine 4 km prohodan je i pristupačan pješice cijelim tokom.
Pravila i dozvole
Za ribolov je, prema režimu upravljanja iz 2023. godine, potrebna dozvola koja se kupuje kod Eko udruge športskih ribolovaca „Stržanj“ Šujica. Cjenovnik mušičarskog revira iz 2012. predviđao je dnevnu dozvolu od 10 KM i godišnju od 250 KM za članove iz županije, odnosno dnevnu od 25 KM i godišnju od 300 KM za građane BiH.
Prema starijim pravilima, na salmonidnim vodama zabranjeni su prirodni mamci i ikra, a salmonidne vrste love se isključivo jednim štapom sa vještačkim mamcem. Pravilnik FBiH br. 63/05 predviđa sportsko-rekreativni ribolov isključivo sa obale, bez plovnih objekata, osim kada korisnik ribarskog područja izričito odredi drugačije.
Posebna pravila mušičarskog revira iz 2012. propisivala su jednu vještačku muhu na udici bez kontra-kuke i režim „uhvati i pusti“ na dužini od 4 km, bez zadržavanja ribe, odnosno sa dnevnim ulovom za zadržavanje od 0 riba. Po tim pravilima sezona je trajala cijele godine.
Opšta pravila za 2026. propisuju lovostaj za potočnu pastrmku od 1. oktobra do 28. februara, najmanju lovnu mjeru od 25 cm i dnevni ulov od 5 komada. Za lipljena lovostaj traje od 1. novembra do 30. aprila, najmanja mjera je 30 cm, a dnevni ulov 3 komada. Za klena lovostaj traje od 1. aprila do 30. juna, najmanja mjera je 20 cm, a dnevni ulov 10 komada.