Sava je velika slatkovodna rijeka u sjevernoj Bosni i Hercegovini, u oblasti Posavine, na kojoj se peca sa obale i iz čamca. Prema starijim pravilima, potrebna je dozvola nadležnog lokalnog udruženja, uz režim ribolova koji zavisi od dionice. Među glavnim lovinama su šaran, som, smuđ i štuka.
- Veličina
-
Dužina u regionu 339,5 km
O vodi
Sava, poznata i kao Sava-Sava, teče sjevernom Bosnom i Hercegovinom. Gradski kejevi, obaloutvrde i šetališta omogućavaju pristup obali, dok izvan naselja nasipi i plavne šume mogu značiti probijanje kroz blato i gustu vegetaciju. Peca se i sa obale i iz čamca, pa izbor mjesta zavisi i od načina ribolova.
Prema starijim podacima, dužina toka kroz Bosnu i Hercegovinu, odnosno duž njene sjeverne granice, iznosi približno od 317,4 do 345 km. Sava ulazi kod Jasenovca na oko 94 m nadmorske visine, a izlazi kod Bosanske Rače na oko 87 m, uz približan pad od 7 m. Ukupni sliv Save u Bosni i Hercegovini obuhvata 38.719 km², oko 75,7% teritorije regiona, dok neposredni sliv zauzima 5.506 km².
Ribolovnim dionicama upravljaju lokalna sportsko-ribolovna udruženja i društva. U Posavskom kantonu među njima su udruženja iz Odžaka, Domaljevca-Šamca i Orašja, a pojedinim dijelovima toka u Republici Srpskoj upravljaju društva iz Gradiške, Broda i Šamca. Provode se kontrolisano poribljavanje autohtonim vrstama i spašavanje mlađi iz plavnih zona, odakle se prebacuje u sigurniju vodu.
Plavni pojas Save obuhvata i zaštićena područja. Zaštićeno stanište Tišina kod Šamca u Republici Srpskoj ima 196,49 ha i proglašeno je 2019. godine. U opštini Domaljevac-Šamac nalazi se Zaštićeni krajobraz Tišina, površine 471,91 ha, proglašen 2024. godine; iste godine proglašen je i Zaštićeni krajobraz Starača u opštini Odžak, sa 424,4 ha. Među zaštićenim kompleksima u plavnom pojasu je i Bardača.
Ribe u vodi
Šaran je jedna od glavnih meta, a u Savi živi i njegov divlji vretenasti oblik. Njime se rijeka i poribljava. U posavskom dijelu love se šarani preko 30 kg, pa kapitalac ovdje nije samo pecaroška priča. Šaran se obično traži uz zaklone, prelaze dubine i mirnije rubove toka, naročito u toplijem dijelu godine, u zoru i predveče.
Som, smuđ i štuka traže različit pristup. Som se obično drži dubine i zaklona, a najaktivniji je u sumrak i noću; kod Bosanske Gradiške ulovljen je 2025. godine primjerak od 86 kg. Smuđ često grize pri slabijem svjetlu, uz tvrđe dno i prelaze dubine, dok štuka obično vreba uz vegetaciju i u mirnijoj vodi. Za pecaroša je korisnije pažljivo pretražiti takve prelaze nego nasumično mijenjati mjesto.
Bolen, odnosno bucov, lovi uz površinu i rubove struje, gdje se odaje udarima za sitnom ribom. Mrena se obično traži pri dnu u jačem toku, dok deverika i plotica češće odgovaraju na uredno hranjenje i mirno vođenje mamca. Uz njih u Savi žive linjak i klen, kao i škobalj, grgeč i babuška.
Riblji sastav dopunjuju šljivar, jegulja i manjić. U posavskom dijelu love se i tolstolobici preko 30 kg. Kečiga je strogo zaštićena vrsta i, prema starijim pravilima, pod trajnom je zabranom ulova.
Kako se peca
Sa obale se peca hranilicom i na dubinku, a tok često traži duže predveze i teška olovna otežanja. Hranilica treba da drži dno, bez stalnog kotrljanja koje otežava prepoznavanje ugriza. Za deveriku, ploticu i mrenu koriste se mesni crvi i kišne gliste; među mamcima su i kuhani kukuruz šećerac i hljeb, a koriste se i peleti i vafteri.
Na plovak se peca bolonjeze tehnikom u mirnijim zonama i limanima. Pribor se podešava tako da mamac prolazi prirodno, bez naglog zatezanja strune i izvlačenja iz putanje hranjenja. Za šarana se koriste kukuruz i boile, a na dubinku je važno da montaža ostane stabilna na izabranom mjestu.
Varaličarenje uključuje i džigovanje, uz voblere i silikonske varalice. Smuđ se obično traži vođenjem mamca blizu dna, dok se za štuku pretražuju rubovi zaklona i mirnije vode. Glavinjare su takođe među mamcima za grabljivice.
Za smuđa, štuku i soma koriste se žive ribice i mrtve ribice. Za grabljivice se upotrebljavaju i snopovi crnih glista, durboci i rovci. Iz čamca se som lovi bućkom; takav ribolov traži pažljivo praćenje pribora i kontrolu položaja čamca.
Pristup vodi
U Brodu, Šamcu i Orašju vodi se prilazi duž gradskih obala, obaloutvrda i uređenih šetališta. Takvi prilazi postoje i u Gradišci i Brčkom. Na području Dervente i Broda nalazi se takmičarska ribolovna staza Trstenci.
Izvan naselja prilazi preko nasipa i kroz plavne šume često su otežani blatom i gustom vegetacijom. Uređena parking mjesta dostupna su kod izletišta Ficibajer u Brčkom, kao i uz gradska šetališta u Orašju i Gradišci. Kod mosta u Orašju nalazi se kosi spust za čamce sa privezom.
Pravila i dozvole
Prema starijim pravilima, za ribolov je potrebna dozvola koja se dobija u nadležnom lokalnom ribolovnom udruženju, kod njegovih ovlašćenih lica ili ribočuvara na terenu. Nadležnost zavisi od entiteta, kantona i opštine. U Republici Srpskoj je za 2025. godinu godišnja dozvola za seniore od 18 do 65 godina koštala 138,00 KM. Cijena za žene, omladinu od 14 do 18 godina, lica starija od 65 godina i ratne vojne invalide iznosila je 73,00 KM. Za ciprinidne vode dnevna dozvola bila je 15,00 KM, sedmična 60,00 KM, a mjesečna 90,00 KM. Prema pravilu za Republiku Srpsku iz 2025. godine, djeca do 14 godina mogla su pecati bez dozvole uz pratnju punoljetnog lica sa dozvolom.
Na Savi u Posavskom kantonu dozvoljen je ribolov sa najviše 3 štapa, uz kombinaciju štapova sa po dvije udice, blinkera ili plovka. Zabranjeni su lov trokukom udicom bez mamca, odnosno raubovanje, bodvanje, kao i upotreba svježe krvi i riblje ikre kao mamca. Opšta pravila zabranjuju upotrebu mreža, vrša, struje i eksploziva.
Opšte pravilo za Republiku Srpsku iz 2020. godine propisuje lovostaj za soma od 1. maja do 15. juna, a za šarana i klena od 15. aprila do 31. maja. Opšta pravila iz 2026. godine određuju lovostaj za štuku od 1. februara do 31. marta i za smuđa od 1. marta do 30. aprila; za linjaka traje od 1. aprila do 31. maja, a za klena od 1. aprila do 30. juna. Kečiga je strogo zaštićena i pod trajnom zabranom ulova prema pravilima iz 2020. i 2026. godine. Pravilo iz 2020. godine sadrži i zabranu noćnog ribolova salmonidnih vrsta u određenim satima.
Prema opštim pravilima iz 2026. godine, dnevno je dozvoljeno zadržati do 3 komada štuke i 3 komada smuđa, a najmanja lovna mjera za obje vrste je 40 cm. Za klena i linjaka dozvoljeno je zadržati do 10 komada po vrsti, uz najmanju lovnu mjeru od 20 cm. Za invazivnu babušku nema količinskog ograničenja.